Қартайдым деп қайғырма,
Жас бала бар артыңда.
Жалғызбын деп қайғырма,
Жақсылар бар артыңда.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адамды қартайдым, әлсіреп қалдым, жалғыз қалдым деп торықпауға шақырады. Артыңда өсіп келе жатқан жас ұрпақ бар, сондай-ақ сүйеніш болар жақсы адамдар бар. Яғни өмірде үміт үзбей, келешекке сеніммен қарау керек. Қарттық — аяқталу емес, артта қалған іздің жалғасуы; жалғыздық — мүлде қорғансыздық емес, айналаңдағы игі жандардың бар екенін ұмытпау.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «жас бала» — тек өз балаң емес, жалпы кейінгі ұрпақ, жалғасар өмірдің белгісі. Ол — елдің ертеңі, ата-ана еңбегінің жемісі. «Жақсылар» — ақылды, қамқор, сыйлы адамдар, қиын сәтте сүйеу болатын азаматтар. «Артыңда» деген сөз өткенге емес, алға жалғасатын тірекке меңзейді. Сондықтан мақалдың астары — адамды жасына, хәліне қарап емес, айналасындағы қолдау мен ұрпақ сабақтастығына сүйеніп өмір сүруге үйрету.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал үлкен кісілерге де, қиындыққа түскен адамдарға да демеу болады. Мысалы, зейнетке шыққан адам «менен бәрі бітті» деп ойламай, немерелеріне ақыл айтып, қоғамға пайдасын тигізе алады. Сол сияқты жалғызбасты жан да достары мен туыстарының, жақсы көретін жандарының барын сезіп, көңілін көтере алады.
Jas bala bar artyńda.
Jalǵyzbyn dep qaıǵyrma,
Jaqsylar bar artyńda.