Жалғыз ағашты жағу қиын,
Жалғыз баланы бағу қиын.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы бойынша, бір ғана ағашты жағып қыздыру да, жалғыз баланы асырап-бағу да оңай емес. Астарлы мағынасы — жалғыз адамның тірлігі де, тәрбиесі де, өмірдегі ауыр жүгi де қиын болады. Яғни, кез келген істі жалғыз атқарғаннан гөрі, көптің көмегімен, бірлесіп жасаған жеңіл әрі нәтижелі.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы жалғыз ағаш — дара, оқшау тұрған нәрсенің белгісі. Ол отынға да толық жарамайды, жылу беруі де аз деген ойды білдіреді. Жалғыз бала — қамқорлықты, жауапкершілікті көп қажет ететін нәзік тіршілік иесі. Бала тәрбиесі мен күтімі жалғыз адамға салмақ түсіретінін көрсетеді. Екі образ да жалғыздықтың әлсіздігін, ал ортақ қолдаудың күшін аңғартады.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал отбасында да, жұмыста да жиі қолданылады. Бір адам бәрін өзі істеймін десе, шаршап, нәтижесі де төмен болуы мүмкін. Мысалы, ата-ана бала тәрбиесінде бір-біріне сүйеніп, міндетті бөліссе, баланың да, отбасының да жағдайы жақсы болады. Сондықтан мақал ынтымақ пен ортақ жауапкершіліктің маңызын үйретеді.
Jalǵyz balany baǵý qıyn.