Кәріге құрмет - балаға міндет.
«Кәріге құрмет - балаға міндет.» — мағынасы қандай?
Негізгі мағынасы
Бұл мақал үлкенді сыйлау мен кішіні тәрбиелеудің бір-бірімен тығыз байланысты екенін айтады. Қарт адам — өмір көрген, ақыл-тәжірибесі мол жан, сондықтан оған құрмет көрсету керек. Ал бала — болашақтың иесі, сондықтан оған ізет, жауапкершілік, тәртіп үйрету әр ересектің міндеті. Тура мағынасы: кәрі адамға құрмет білдіру, балаға дұрыс тәрбие беру. Астарлы мағынасы: қоғамның мәдениеті мен адамгершілігі үлкенді қадірлеп, кішіні жетелеумен өлшенеді.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «кәрі» сөзі тек жас келген адамды емес, өмірдің талай сынағын көрген, даналық жинаған тұлғаны білдіреді. «Бала» — әлсіз, қалыптасып келе жатқан ұрпақтың бейнесі. «Құрмет» пен «міндет» сөздерінің қатар келуі бұл істің жай ғана әдеп емес, адамдық борыш екенін көрсетеді. Яғни құрмет — сыйластықтың белгісі, ал тәрбиелеу — жауапкершіліктің көрінісі.
Қазіргі өмірде қолданылуы
Бұл мақал қазіргі отбасында, мектепте, қоғамда өте өзекті. Мысалы, немере ата-әжесінің сөзін тыңдап, оларға ізет көрсетсе, ата-анасы да баласына сыпайылық пен тәртіпті үйретіп отырады. Сонда ұрпақ сабақтастығы сақталып, сыйластық күшейеді.