Ақылды мен ақымақ туралы — 4-бет 1532
Сұрыптау:
Ақылсыз қайрат - азап.
Негізгі мағынасы Ақылсыз қайрат – ойсыз, бағытсыз қолданылған күштің пайдасынан гөрі зияны көп болатынын білдіреді…
Ақылсыз қайрат бас жарар.
Негізгі мағынасы Ақылсыз қайраттың соңы опық жегізеді. Бұл мақалдың тура мағынасы — күші бар, бірақ оны дұрыс бағыттай…
Ақылсыз сұрақ беріп,
Ақылды жауап күтпе.
Ақылды жауап күтпе.
Негізгі мағынасы Сұраққа қарай жауап: ойланбай, мәнсіз, орынсыз қойылған сұрақтан ақылды жауап шықпайды. Мақал кінәні…
Ақылы аздың азабы көп.
Негізгі мағынасы «Ақылы аздың азабы көп» деген мақал ойсыз, аңғарымсыз, парасат-пайымы кем адамның өмірде жиі…
Ақылы алқымынан аспаған.
Негізгі мағынасы Бұл мақал тура мағынасында адамның ақылы өз «алқымынан», яғни бойының шамасынан да аспайды дегенге…
Күнде бір мақал
«Ақылды мен ақымақ туралы» сияқты мақалдар күн сайын таңғы 09:00-де Telegram-ға келеді
Ақылы асқан жақсыны
Алысым деп ойлама.
Ақылы жоқ жаманды
Жақыным деп ойлама.
Алысым деп ойлама.
Ақылы жоқ жаманды
Жақыным деп ойлама.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамды туыстығына, таныстығына немесе сыртқы жақындығына қарап емес, ақылы мен мінезіне…
Ақылы аузында, көзі төбесінде.
Негізгі мағынасы Бұл мақал сырттай ақылды болып көрінгенімен, шын мәнінде орынсыз сөйлеп, өз-өзін тым жоғары қоятын…
Ақылы жоқ адамға
Адырайған көз бітеді.
Дуасы жоқ ауызға
Сылдыраған сөз бітеді.
Адырайған көз бітеді.
Дуасы жоқ ауызға
Сылдыраған сөз бітеді.
Негізгі мағынасы Бұл мақал ақылы кем, ойы таяз адамның сырт көзге ғана дөрекі, даурығы көп болып көрінетінін меңзейді…
Ақылы жоқтың арманы жоқ.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — ақылы, яғни ой-парасаты жоқ адамның алдына нақты мақсат қоя алмауы…
Ақылың болса, ақылға ер,
Ақылың болмаса, нақылға ер.
Ақылың болмаса, нақылға ер.
Негізгі мағынасы Өз ақылың жетсе, соған сүйен, ақылмен шеш; ал ақылың жетпесе, нақылға ер, яғни бұрынғылардың сыналған…
Ақымақ алғыс алмайды,
Алғыс алмаған алысқа бармайды.
Алғыс алмаған алысқа бармайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: ақымақ адамға ешкім алғыс айтпайды, өйткені оның ісі де, сөзі де көпке…
Ақымақ артын ойламас,
Аласа суға бойламас.
Аласа суға бойламас.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның ақылы мен көрегендігін салыстырады. Тура мағынасында, ақымақ адам істің соңы не…
Ақымақ астан жеріп, аштан өледі.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: ақымақ адам ас-суға менсінбей қарайды, бар нәрсенің қадірін білмей, ақыры…
Ақымақ атқа мінсе,
Атасын басып кете жаздайды.
Атасын басып кете жаздайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақал ақылсыз, ойсыз адамның қолына билік, мүмкіндік не күш тисе, оны дұрыс пайдалана алмайтынын…
Ақымақ атқа мінсе, атасын танымас.
Негізгі мағынасы Бұл мақал ақылсыз, тәкаппар не есірген адам билікке, дәулетке, мансапқа жетсе, өзінен бұрынғыны да…
Ақымақ атқа мінсе,
Өзін төре санар.
Өзін төре санар.
Негізгі мағынасы Бұл мақал мансапқа, билікке не жақсы орынға кенелген кейбір ақылсыз адамның өзін тым жоғары ұстап…
Ақымақ бас - аяқтың соры.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: ақылсыз, ойланбайтын адамның басы дұрыс шешім қабылдамайды, сондықтан оның…
Ақымақ бастан ақыл шықпайды,
Ақыл шықса да, мақұл шықпайды.
Ақыл шықса да, мақұл шықпайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адам бойындағы табиғи мінез бен ақылдың бірдей қалыптаспауы туралы айтады. Тура мағынасы…
Ақымақ бұзуға бар да, түзеуге жоқ.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: ақымақ адам бір нәрсені бүлдіруге, шашып-төгуге, істі шайқалтуға оңай…
Ақымақ достан ақылды дұшпан артық.
Негізгі мағынасы Ақымақ дос жақсылық ойласа да, ақылсыздығымен зиян келтіреді, ал ақылды дұшпан ақылмен әрекет етеді…
Ақымақ Есекқырғанды Шолпан,
Кезқұйрықты лашын дейді.
Кезқұйрықты лашын дейді.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың түпкі ойы — танымайтын, түсінбейтін адам заттың шын болмысын ажырата алмайды деген сөз…
Ақымақ ішкен-жегенін айтады,
Ақылды көрген-білгенін айтады.
Ақылды көрген-білгенін айтады.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адам мінезіндегі екі түрлі қасиетті салыстырады. Ақымақ адам көбіне өз басынан өткен…
Ақымақ күлкіге тоймайды,
Жалқау ұйқыға тоймайды.
Жалқау ұйқыға тоймайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адам бойындағы екі жаман әдетті салыстырып көрсетеді: ақымақ кісі орынсыз күлкіге, бос…
Ақымаққа айтқан сөз
ағып жатқан сумен тең.
Ақылдыға айтқан сөз
қолға ұстаған тумен тең.
ағып жатқан сумен тең.
Ақылдыға айтқан сөз
қолға ұстаған тумен тең.
Негізгі мағынасы Бұл мақал сөздің қадірі тыңдаушының түсінігіне байланысты екенін айтады. Ақымақ адамға айтылған ақыл…
Ақымаққа арнап заң жазылмас.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — ақылы толмаған, пайымсыз адамға арнап арнайы ереже, тәртіп ойлап табу…
Ақымаққа жалмаң қылма, малы бар деп,
Есекті тұлпар деме, жалы бар деп.
Есекті тұлпар деме, жалы бар деп.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамды сыртқы белгісіне, дәулетіне не жылтыраған көрінісіне қарап бағаламауды ескертеді…
Ақымаққа жылтырағанның бәрі алтын.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — ақымақ адам жылтыраған, көз тартқан нәрсенің бәрін шынайы алтын деп ойлап…
Ақымақ ойбай салар,
Ақылды ойға қалар.
Ақылды ойға қалар.
Негізгі мағынасы Бұл мақалда ақымақ пен ақылды адамның іс-әрекеті салыстырылады. Ақымақ адам қандай да бір қиындыққа…
Ақымақпен астаспа,
Ақылдымен қастаспа.
Ақылдымен қастаспа.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адаммен араласуда ақылға жүгінуді үйретеді. Ақымақпен астаспа дегені — ойсыз, салдыр-салақ…
Ақымақта дос, итте бажа жоқ.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — ақымақтың досы болмайды, иттің де бажа деген туысы жоқ деген сөз. Астарлы…
Ақымақ тойынса, туысқанын танымайды
Ақылды тойынса, тәубесінен жаңылмайды.
Ақылды тойынса, тәубесінен жаңылмайды.
Негізгі мағынасы Ақымақ тойынса, яғни қолы жетіп, жағдайы түзелсе, жақын туысын да танымай кетеді. Ақылды адам…
Ақымақты алдыңа түсірме.
Негізгі мағынасы «Ақымақты алдыңа түсірме» деген мақал тура мағынасында жол бастаушы ретінде ақылы кем, ойсыз адамды…
Ақымақтың айтқаны келмейді,
Сандырағы келеді.
Сандырағы келеді.
Негізгі мағынасы Бұл мақал ақымақ адамның сөзі шындыққа, жүйелі ойға негізделмейтінін білдіреді. Оның айтқаны көбіне…
Ақымақтың ақылы білегінде,
Ақылдының ақылы жүрегінде.
Ақылдының ақылы жүрегінде.
Негізгі мағынасы Ақымақтың ақылы білегінде, яғни ол мәселені күшпен, жұдырықпен шешуге тырысады; ақылдының ақылы…
Ақымақтың ақылы көзінде.
Негізгі мағынасы «Ақымақтың ақылы көзінде» деген мақал адамның ойы терең болмай, бәрін тек сыртқы көрініспен…
Ақымақтың ақылы түстен кейін енеді.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — ақымақ адамға ақыл кеш келеді, яғни ол дұрыс ойды, ескертуді немесе…
Ақымақтың ала-құласы болмайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — ақымақ адамның түсінігі мен талғамы біркелкі болмайды, бірде бір сөзге…
Ақымақтың алды-арты болмайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — ақымақ адам алға да, артқа да жөндеп қарамайды, яғни істің байыбына…
Ақымақтың аңқаулықпен дос,
Жаңғалақтық жалқаулықпен дос.
Жаңғалақтық жалқаулықпен дос.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адам бойындағы теріс мінездер бір-бірімен қабысып, бірін-бірі күшейтетінін айтады. Ақымақ…
Ақымақты үйрету -
Өліні тірілту.
Өліні тірілту.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — ақымақ адамға ақыл үйрету, өлі адамды тірілткенмен бірдей, яғни нәтижесіз…