Ақымақтың ақылы көзінде.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
«Ақымақтың ақылы көзінде» деген мақал адамның ойы терең болмай, бәрін тек сыртқы көрініспен бағалайтынын меңзейді. Мұндай кісі бір нәрсенің шын мәнін түсінбей, алдымен көзге көрінгеніне сенеді, асығыс қорытынды жасайды. Астарлы мағынасы — ақылсыз адам көргенін ғана шындық деп қабылдап, тәжірибе, парасат, сабыр сияқты маңызды қасиеттерге сүйене алмайды. Сондықтан бұл мақал адамды тек сырттан емес, ішкі мәннен де ойлануға шақырады.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «көз» — тек көру мүшесі емес, үстірт пайым мен жеңіл пікірдің белгісі. Ал «ақыл» сөзі мұнда шынайы ой, парасат орнына керісінше әлсіз танымды әшкерелеп тұр. Яғни, көзге сеніп, ойға салмайтын адамның түсінігі тар болады деген ишара бар. Халық осындай қысқа сөзбен көргенге ғана сенетін, тез алданатын мінезді әжуа етеді.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал әлеуметтік желідегі жарнамаға, сыртқы жылтыраған нәрсеге бірден сеніп қалатын адамдарға жақсы келеді. Мысалы, біреу көрікті қаптамасына қарап сапасыз тауарды сатып алса, кейін өкініп қалады. Сол кезде «Ақымақтың ақылы көзінде» деп, сыртқы көрініске ғана алданбауды ескертуге болады.