Ақылы аздың азабы көп.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
«Ақылы аздың азабы көп» деген мақал ойсыз, аңғарымсыз, парасат-пайымы кем адамның өмірде жиі қателесетінін білдіреді. Тура мағынасында ақылы жеткіліксіз адам дұрыс жол таба алмай, көп қиындыққа ұрынады. Астарлы мағынасы — ақыл мен парасат адамды әр істің жөнін тауып, зияннан сақтайды; ал ойланып әрекет етпеген жан өзіне де, өзгеге де кесірін тигізеді.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «ақылы аз» тіркесі тек білімнің аздығын емес, салмақты ой, көрегендік, өмірлік тәжірибенің жетіспеуін меңзейді. «Азап» сөзі сол кемшіліктің салдарын көрсетеді: сенімсіздік, өкініш, дағдарыс, талас-тартыс. Яғни ақыл — адамның жол көрсететін шамы, ал ақылсыздық — сол жолды тұмшалайтын қараңғылық сияқты.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал бүгін де өзекті. Мысалы, адам интернеттегі жалған жарнамаға сеніп, тексермей ақша аударса, соңында алдануы мүмкін. Ал алдын ала ойланып, салыстырып, кеңес сұраған кісі ондай азаптан аман қалады. Сондықтан мақал адамды сабырлы болуға, шешім қабылдарда ақылға жүгінуге шақырады.