Ақылсыз қайрат бас жарар.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Ақылсыз қайраттың соңы опық жегізеді. Бұл мақалдың тура мағынасы — күші бар, бірақ оны дұрыс бағыттай алмайтын адам өзіне де, өзгеге де зиян келтіруі мүмкін. Астарлы мағынасы — кез келген істі тек жігермен емес, ақылмен, ойланып, сабырмен атқару керек. Қайрат пен күш пайдалы болуы үшін оған парасат, білім және байып қажет.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «қайрат» — адамның күші, жігері, батылдығы. «Бас жарар» деген сөз күштің жөнсіз, ретсіз қолданылса, ауыр зардап әкелетінін бейнелейді. Яғни, бас жару — тура соққы ғана емес, асығыстық пен ойсыз әрекеттің кесірінен болатын үлкен қателік деген астарлы ишара.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақалды жұмыста, оқуда, отбасында немесе қоғамдық ортада ойланбай шешім қабылдайтын адамдарға қатысты қолдануға болады. Мысалы, біреу ашумен чатқа ауыр сөз жазып, кейін түсінбеушілік туғызса, оған осы мақал дәл келеді. Мағынасы: ашуды күшке айналдырмай, алдымен ойланып әрекет ету керек. Ақыл мен қайрат бірге болса ғана іс нәтижелі болады.