Ақымақ ішкен-жегенін айтады,
Ақылды көрген-білгенін айтады.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адам мінезіндегі екі түрлі қасиетті салыстырады. Ақымақ адам көбіне өз басынан өткен ұсақ-түйек нәрсені, ішкені мен жегенін айтып, сонымен шектеледі. Ал ақылды адам өмірден көргенін, түйгенін, білгенін ортаға салып, өзгеге пайдасы тиетін ой айтады. Яғни, сөздің мазмұны адамның білім деңгейі мен ой тереңдігін көрсетеді.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «ішкен-жегенін айту» — тек күнделікті тұрмыстық әңгімемен шектелу, мәнсіз сөйлеу деген образ. «Көрген-білгенін айту» — тәжірибе жинап, өмірден сабақ алып, оны пайдалы сөзге айналдырудың белгісі. Мұнда ақыл мен надандық бір-біріне қарама-қарсы қойылып, адамның шынайы бағасы сөзі арқылы танылатыны аңғарылады.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал әлеуметтік желіде, әңгімеде не жұмыста өз ойын қалай жеткізуді еске салады. Мысалы, біреу үнемі жеке өмірін ғана айтып, терең ой қоспаса, ал екінші адам кітаптан, тәжірибеден түйген пайдалы пікір айтса, сол ақылдылықтың белгісі болады. Сондықтан бұл нақыл адамды ойлы сөйлеуге, пайдалы сөз айтуға тәрбиелейді.
Aqyldy kórgen-bilgenin aıtady.