Ақымақты үйрету -
Өліні тірілту.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — ақымақ адамға ақыл үйрету, өлі адамды тірілткенмен бірдей, яғни нәтижесіз іс. Астарлы мағынасы — ойы таяз, түсінгісі келмейтін адамға қанша дәлел айтсаң да, пайдасы аз болады. Халық мұнда адам мінезінің, парасатының маңызды екенін ескертеді: ақылды адам сөзді ұғады, ал қыңыр не надан кісі жақсы кеңесті де қабылдамауы мүмкін.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «өлі тірілту» деген образ өте күшті теңеу. Өлім — қайта айналып келмейтін, мүмкін емес жағдайдың белгісі. Сол сияқты ақымақты үйрету де қиын, кейде мүмкін емес шаруа ретінде суреттеледі. Бұл жерде халық әсірелеу тәсілін қолданып, бір істің мүлде нәтижесіздігін әсерлі көрсетеді.
Қазіргі өмірде
Қазіргі өмірде бұл мақал біреуді төменсіту үшін емес, бос әуреге уақыт жоғалтпау керегін ескерту үшін айтылады. Мысалы, адам қауіпті нәрсені қайта-қайта түсіндірсең де тыңдамай, бір қателігін қайталай берсе, үлкендер: «Мұндайға ақыл айтқаннан пайда жоқ» деп осы мақалға жақын ой айтады. Яғни кейде түсінгісі келмейтін адаммен дауласа бергенше, өз уақытыңды үнемдеген дұрыс.
Ólini tiriltý.