Ақымақтың айтқаны келмейді,
Сандырағы келеді.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал ақымақ адамның сөзі шындыққа, жүйелі ойға негізделмейтінін білдіреді. Оның айтқаны көбіне орындалмайды, өйткені ол істің байыбына бармай, бос сөйлеуге бейім болады. Ал «сандырағы келеді» дегені — ақылға қонбайтын, ретсіз сөзі ғана шығып, соның өзі елдің құлағына тиеді деген астар. Яғни, ойсыз сөздің салдары да, құны да жоқ, ондай адамның сөзіне сенуге болмайды.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «айтқаны» — адамның нақты уәдесі, пікірі, ниеті. «Келмейді» сөзі оның іске аспайтынын көрсетеді. Ал «сандырағы» — орынсыз, қисынсыз, ретсіз сөйлеген бос сөзді бейнелейді. Мұнда тікелей теңеу жоқ, бірақ қарама-қарсы қою арқылы ақылды сөз бен бос сөздің айырмасы айқындалады. Халық ақымақтықты тек білімсіздік емес, сөз бен істің үйлеспеуі деп түсіндірген.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал қазіргі таңда да өзекті. Мысалы, әлеуметтік желіде дәлелсіз пікір айтып, жалған уәде беретін адам болады: оның нақты жоспары жоқ, бірақ даурығып сөйлей береді. Сондай кезде осы мақал еске түсіп, «сөзі көп, ісі жоқ» адамға сақтықпен қарауға үйретеді.
Sandyraǵy keledi.