Ақылсыз қайрат - азап.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Ақылсыз қайрат – ойсыз, бағытсыз қолданылған күштің пайдасынан гөрі зияны көп болатынын білдіреді. Адамда жігер, батылдық, күш-қайрат болғаны жақсы, бірақ ол ақылмен басқарылмаса, ісі де, сөзі де, әрекеті де өзіне де, өзгеге де азап әкеледі. Яғни күштің құны ақылмен өлшенеді.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «қайрат» — адамның ішкі қуаты, әрекетке ұмтылысы. Ал «азап» — сол қуаттың дұрыс арна таба алмағандағы ауыр салдары. Мақал ақылды тізгін, қайратты ат секілді елестетеді: тізгін болмаса, ат жүйткіп, иесін де шайқалтады. Демек, күш пен жігердің қасында міндетті түрде ой, сабыр, есеп болуы керек.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал асығыс шешім қабылдап, кейін өкініп қалатын жағдайларға дәл келеді. Мысалы, бір адам ашумен жұмыстан шығып кетсе, кейін жаңа жұмыс табу қиын болып, тұрмысы ауырлап кетуі мүмкін. Сондықтан қандай істі бастаса да, алдымен ойлап, содан кейін әрекет еткен дұрыс.