Ақымақ алғыс алмайды,
Алғыс алмаған алысқа бармайды.
«Ақымақ алғыс алмайды, Алғыс алмаған алысқа бармайды.» — мағынасы қандай?
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы: ақымақ адамға ешкім алғыс айтпайды, өйткені оның ісі де, сөзі де көпке пайда әкелмейді. Астарлы мағынасы: адам ақылмен, парасатпен, пайдалы ісімен ғана жұрттың ризалығына ие болады. Алғыс — елдің сенімі мен құрметі, ал оны ала алмаған жанның жолы да ұзақ болмайды. Себебі құрметсіз, қолдаусыз адам алысқа бара алмайды.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы “алғыс” — жай ғана рахмет емес, халықтың бағасы, сыйы, батасы. “Алысқа бармайды” деген тіркес өмірде биікке көтерілу, абыройға жету, ісінің өнімді болуы дегенді білдіреді. Яғни мақал ақылсыздық пен орынсыз қылықтың адамды өсірмейтінін бейнелі түрде көрсетеді.
Қазіргі өмірде қолданылуы
Қазіргі кезде бұл мақал білімде, жұмыста, қарым-қатынаста өте орынды қолданылады. Мысалы, қызметкер әріптесіне көмектесіп, істі сапалы атқарса, ол алғысқа да, сенімге де ие болады. Ал өз міндетін немқұрайды істейтін адам ұжымда сый-құрметке бөленбейді. Сондықтан мақал адамды ойланып сөйлеуге, пайдалы іс жасауға және елге жағымды болуға үндейді.
Alǵys almaǵan alysqa barmaıdy.