Ақылды мен ақымақ туралы — 34-бет 1532
Сұрыптау:
Сұлу болу не керек,
Шайнау сұлу болған соң.
Шебер болу не керек,
Селкеу шебер болған соң.
Шайнау сұлу болған соң.
Шебер болу не керек,
Селкеу шебер болған соң.
Негізгі мағынасы Шайнау сұлу саналған соң, сұлу болудың не керегі бар, селкеу шебер саналған соң, шебер болудың не…
Сұлу сұқтануға жақсы,
Ақыл жұптануға жақсы.
Ақыл жұптануға жақсы.
Негізгі мағынасы Сұлу адамға қарап сұқтануға, тамсануға болады, ал өмірлік жар болуға ақылды адам лайық. Мақал көзді…
Сұм сипап отырып шымшиды.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — залым, қулыққа жақын адам ашық күш қолданбай-ақ, жаймен, білдіртпей зиян…
Сұңқар көптен шығады,
Тұлпар топтан шығады.
Тұлпар топтан шығады.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — қыран құс сұңқар да, жүйрік ат тұлпар да көптің арасынан дараланып…
Сұңқар самғауын біледі,
Жапалақ жалбауын біледі.
Жапалақ жалбауын біледі.
Негізгі мағынасы Бұл мақал әркімнің өз табиғатына, қабілетіне және дағдысына сай әрекет ететінін білдіреді. Сұңқар…
Күнде бір мақал
«Ақылды мен ақымақ туралы» сияқты мақалдар күн сайын таңғы 09:00-де Telegram-ға келеді
Сұрамсақ - арсыздық,
Жарамсақ - құнсыздық.
Жарамсақ - құнсыздық.
Негізгі мағынасы Бұл мақал екі мінезді бірдей сынайды: сұрамсақтық пен жарамсақтық. Сұрамсақ — қол жайып, орынсыз…
Сылбырдың сылтауы таусылмайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — ісі баяу, енжар адам бір жұмысты бітіруге асықпайды, әрдайым бір сылтау…
Сымбатына сын жоқ,
Ішкі сарайында дым жоқ.
Ішкі сарайында дым жоқ.
Негізгі мағынасы Бұл мақал сыртқы көрінісі көз тартарлық, сәні келіскен, бірақ ішкі мазмұны жұтаң адамды немесе нәрсені…
Сыныққа сылтау іздейді.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның бір істі түзетудің, кінәні мойындаудың орнына, өз әлсіздігін ақтауға тырысатынын…
Сыпайы жаурамайды, дірілдейді,
Өзгеге тоңғаны білінбейді.
Өзгеге тоңғаны білінбейді.
Негізгі мағынасы Бұл мақал сырттай сыпайы, сабырлы, ұстамды көрінген адам қиындықты көпке жария етпей, ішінен көтеріп…
Сыпайы сырын жасырмас,
Ақырын ғана бүлк етер.
Ақырын ғана бүлк етер.
Негізгі мағынасы Сыпайы, көргенді адам өз сырын да, ішкі ойын да орынсыз жайып салмайды. Ол сабырмен сөйлеп, байыппен…
Сыр айтқанда досыңды дұшпаным деп ұқ.
Негізгі мағынасы Сырыңды айтқанда досыңды дұшпаныңдай сақтықпен қабылда, яғни жасырын ісіңді, ішкі ойыңды тіпті досыңа…
Сырты бүтін, іші түтін.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның немесе заттың сыртқы көрінісі әдемі, жинақы болғанымен, ішкі жағдайы нашар, мазмұны…
Сырты жылтырағанның іші қалтырауық.
Негізгі мағынасы Сырты жылтырағанның іші қалтырауық деген мақал адамның сыртқы көрінісі алдамшы болуы мүмкін екенін…
Сыртын көріп, ішінен түңілме,
Қарасын көріп, күшінен түңілме.
Қарасын көріп, күшінен түңілме.
Негізгі мағынасы Бір нәрсенің сыртқы түріне қарап, оның ішкі қасиетінен күдер үзбе, адамның бой-бітіміне қарап, оның…
Табағының басқасы болмаса,
бәрі бір тамақ.
бәрі бір тамақ.
Негізгі мағынасы Қазақ қонақ күткенде етті бірнеше табаққа салып, әр табақты қонақтың жасы мен құрметіне қарай тартады…
Табылмаса, таға да қат.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: егер табылса, тіпті таға да қатты нәрсе болады. Астарлы мағынасы: кез…
Тағасының күмісіне мақтанба,
Атыңның жүрісіне мақтан.
Атыңның жүрісіне мақтан.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамды сыртқы жылтыраққа емес, шын мәніндегі пайда мен қабілетке сүйенуге шақырады. Тура…
Таза алтынды тазартпайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — таза алтынды қайта тазартудың керегі жоқ. Астарлы мағынасы — асыл…
Таз ашуын тырнаумен алады.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның ашуын, ызасын қай жолмен шығаратынын тұспалдайды. Тура мағынасында таз адам басын…
Таз әңгі, соқыр мәңгі.
Негізгі мағынасы Бұл мақал сырттай кемістікке қарап біреуді төмен санауға болмайтынын аңғартады. Тура мағынасында «таз»…
Таз басқа қайызғақ тұрмайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — шашы жоқ, таз адамның басында қайызғақ тұрмайды. Астарлы мағынасы…
Таздан жарғақ бас туады,
Кедейден мал бақпас туады,
Шабаннан желмес туады,
Сараңнан бермес туады.
Кедейден мал бақпас туады,
Шабаннан желмес туады,
Сараңнан бермес туады.
Негізгі мағынасы Таздан жарғақ бас, кедейден мал бақпас, шабаннан желмес, сараңнан бермес туады: ата-ананың кемшілігі…
Таздан тарақ сұрама.
Негізгі мағынасы «Таздан тарақ сұрама» деген мақал тура мағынасында шашы жоқ адамнан тарақ сұраудың пайдасыз екенін…
Таздың басынан емге бит таппассың.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: таз адамның басынан ем ретінде бит табу мүмкін емес. Астарлы мағынасы: жоқ…
Таз тазға күлер.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — таз адам таз адамға күледі. Астарлы мағынасы — өзінде де сондай кемшілік…
Тайып жығылған таянып тұрар.
Негізгі мағынасы Аяғы тайып жығылған адам жерге қолын тіреп, таянып қайта тұрады. Мақал кездейсоқ сүрінудің бәрі…
Тақырбас тазды күндейді.
Негізгі мағынасы «Тақырбас тазды күндейді» деген мақал сыртқы кемшілігі бар, өзі сондай күйде тұрған адамның басқа…
Талапсыз үміт - бос үміт.
Негізгі мағынасы Талап қылмай, қимылдамай, жай ғана жақсылық күткен адамның үміті — бос үміт. Үміттің өзі жаман емес…
Талаптымен таласпа.
Негізгі мағынасы Талапты адаммен орынсыз тартыспа, өйткені ол өз мақсатына берік, ойы жүйелі, еңбегі мен ізденісі бар…
Талаптының пікірі аян,
Дұшпанның ақылы шаян.
Дұшпанның ақылы шаян.
Негізгі мағынасы Талабы бар, алға ұмтылған адамның ойы ашық, ниеті көрініп тұрады: ол не қалайтынын жасырмайды. Ал…
Талаптының тоқпағы тасқа шеге қағады.
Негізгі мағынасы Талапты, жігерлі, табанды адам алған бетінен қайтпайды. Мақалдың тура мағынасында тоқпақтың күшімен…
Тамыр түбі - дау,
Құрдас түбі - жау.
Құрдас түбі - жау.
Негізгі мағынасы Тамыр түбі — дау, құрдас түбі — жау дейді: шекарасыз жақындық та араздыққа апаруы мүмкін. Тамырмен…
Таныған жерде бой сыйлы,
Танымаған жерде тон сыйлы.
Танымаған жерде тон сыйлы.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамды қай жерде қалай танитынын көрсетеді. Өзіңді білетін, қадіріңді түсінетін ортада…
Таңдаған тазға жолығады,
Ақылы азға жолығады.
Ақылы азға жолығады.
Негізгі мағынасы Мақал шамадан тыс таңдамалылықты сынайды. Тура мағынасы: тым көп таңдаған адам ақыры тазға жолығады…
Таңдағы таңқы құйрықтан,
Қазіргі өкпе, бауыр артық.
Қазіргі өкпе, бауыр артық.
Негізгі мағынасы Ертең таңда болады деген құйрықтан қазір қолда тұрған өкпе мен бауыр артық. Құйрық майы — дастарқанның…
Тапқан қуанады, таныған алады.
Негізгі мағынасы Жоғалған нәрсені тапқан адам қуанады, бірақ оны таныған иесі келіп алып кетеді. Олжа таптым деп…
Тардан кеңіген озады,
Кеңнен тарылған азады.
Кеңнен тарылған азады.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — тар жерде кеңейген нәрсе алға шығады, ал кең жерден тарысқан нәрсе…
Тар қазан тасқалақ,
Мешкей адам ашқарақ.
Мешкей адам ашқарақ.
Негізгі мағынасы Тар қазан тез тасып кетеді, мешкей адам ешқашан тоймайды. Мақал екі кемшілікті қатар қояды…
Тар маңдайлының ниеті де тар.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адам бойындағы ішкі кеңдік пен пиғылдың өзара байланысын білдіреді. Тура мағынада «тар…