Таз тазға күлер.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — таз адам таз адамға күледі. Астарлы мағынасы — өзінде де сондай кемшілік, мін бар адам басқа біреудің сол кемшілігін мазақ етіп, өзін жоғары қоюға тырысады. Яғни, біреуді кемсітуге асықпай, алдымен өз мінімізді тану керек деген ой айтылады.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «таз» сөзі тек шашы жоқ адамды ғана емес, кемшілігі бар, әлсіз, мүсәпір күйдегі адамды да меңзейді. «Күлер» деген әрекет — менсінбеу, мысқылдау, өзгені төмендету белгісі. Осы арқылы халық «өзінде барды өзгенің бойынан іздеу» сияқты теріс мінезді әжуалайды. Мақалдың әсері қысқа болса да, ойы өткір.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал адамдар бір-бірін сырт келбеті, тұрмысы, сөйлеуі үшін келемеждегенде орынды айтылады. Мысалы, бір адам ұқыпсыз киініп алып, басқаның киімін мінеп отырса, оған осы мақалмен ескерту жасауға болады. Мағынасы — өз кемшілігіңді түземей тұрып, өзгені сынама.