Таңдаған тазға жолығады,
Ақылы азға жолығады.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы: адам өз таңдауының, өз бағытының нәтижесінде белгілі бір жанға жолығады. Астарлы мағынасы: кім не іздесе, соған сай адамды, ортаны немесе тағдырды кезіктіреді. Мұнда «таз» және «ақылы аз» сөздері нақты бір адамды кемсіту үшін емес, мінезі кем, ойы таяз, сапасы төмен кісі деген ұғымды бейнелейді. Яғни, таңдауы дұрыс болмаса, адам өзіне пайдалы емес, зияны көп ортаға тап болады.
Образдар мен теңеулер
«Таңдау» — адамның ниеті мен өмірлік бағытын білдіреді. «Тазға жолығады» дегені сыртқы емес, ішкі кемшілікке ишара: шашы жоқ адам емес, қадірсіз, мінезі жұтаң адам туралы астар. «Ақылы аз» — ойы толық жетілмеген, сөзге де, іске де сараң кісі. Мақал екі образ арқылы сапасыз орта мен әлсіз таңдаудың салдарын көрсетеді.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақалды достық, жұмыс немесе интернеттегі орта таңдауда қолдануға болады. Мысалы, адам тек жеңіл қызық қуып, жалқау әрі жауапсыз адамдармен араласса, соңында солардың әдетін жұқтырады. Сондықтан кіммен жүрсең, қандай орта таңдасаң, өмірің де соған қарай қалыптасады.
Aqyly azǵa jolyǵady.