Таза алтынды тазартпайды.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — таза алтынды қайта тазартудың керегі жоқ. Астарлы мағынасы — асыл, мінсіз, қадірлі нәрсені артық сынап, жөнсіз түзетудің қажеті жоқ. Яғни табиғатынан жақсы, тәрбиелі, пәк адамға орынсыз мін таға бермеу керек. Кейде адамның жақсы қасиеті анық көрініп тұрса, оны қайта-қайта тексере берудің өзі әділетсіздік болады.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «таза алтын» — ең жоғары сападағы, кіршіксіз құнды нәрсенің бейнесі. Ал «тазартпайды» дегені — ондай асыл заттың өз құнын жоғалтпайтынын білдіреді. Бұл образ арқылы халық адам мінезіндегі шынайы тазалықты, адалдықты, тектілікті алтынға теңеп көрсеткен. Алтын қалай жалған қоспасыз болса, жақсы адам да сөзі мен ісінде солай беріктігімен танылады.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал тәрбиесі берік, ісі таза, жауапты адамға қатысты айтылады. Мысалы, ұзақ жыл адал еңбек етіп жүрген ұстазды не басшыны қайта-қайта күмәнмен сынай беру дұрыс емес. Ондай адам өз еңбегімен сенімге ие болған. Мақал бізге жақсыны бағалауды, асылды орынсыз күмәнмен былғамауды үйретеді.