Сыпайы жаурамайды, дірілдейді,
Өзгеге тоңғаны білінбейді.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал сырттай сыпайы, сабырлы, ұстамды көрінген адам қиындықты көпке жария етпей, ішінен көтеріп жүретінін білдіреді. Тура мағынада: адам тоңса да жаурағанын анық көрсетпейді, дірілдегенімен, оны өзгеге сездірмеуге тырысады. Астарлы мағынада: тәрбиелі, кішіпейіл адам өз мұңын, ауыртпалығын, ренішін елге жаюды ұнатпайды, өзін ұстай біледі. Мұнда адамға тән ішкі төзім мен әдеп бағаланады.
Образдар мен теңеулер
«Сыпайы» сөзі — мінездің көркемдігін, әдеп пен мәдениеттің белгісін танытады. «Жаурау» мен «дірілдеу» — тек суықтан тоңу емес, өмірдің ауыртпалығын сезіну бейнесі. Ал «өзге білмейді» деуі — нағыз сабырлы адамның сырын сыртқа шашпайтынын көрсетеді. Яғни, бұл жерде суық пен діріл адам басындағы қиындықтың символы ретінде алынған.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақал эмоциясын тежей білетін, бірақ ішкі жүгін жалғыз көтеретін адамдарға қатысты айтылады. Мысалы, жұмыста қиындық көріп жүрсе де, әріптестеріне сыр бермей, міндетін жауапкершілікпен атқаратын адам туралы осы мақал айтуға болады. Бұл — артық шағымданбай, сабыр сақтаудың үлгісі.
Ózgege tońǵany bilinbeıdi.