Сымбатына сын жоқ,
Ішкі сарайында дым жоқ.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал сыртқы көрінісі көз тартарлық, сәні келіскен, бірақ ішкі мазмұны жұтаң адамды немесе нәрсені меңзейді. Яғни, сұлулық пен жылтырлықтың бәрі бірдей сапа, білім, тәрбие не байлық деген сөз емес. Астарында «сыртына емес, ішіне қара» деген ой жатыр: адамның шын бағасы оның мінезі, ақылы, білімі, ісі арқылы білінеді.
Образдар мен теңеулер
«Сымбаты» — сыртқы көрік, әсемдік, жұртқа бірден байқалатын жылтыр бейне. Ал «ішкі сарайы» — адамның ішкі әлемі, жан дүниесі, ақыл-ойы, рухани мазмұны. «Дым жоқ» деуі сол іште ештеңе жоқ, бос, қуыс деген әсер береді. Демек, мақал сырттан мықты көрінгенмен, іші бос адамдарға сын айтып тұр.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақал әлеуметтік желіде өзін әдемі көрсетіп, бірақ шынайы білімі, еңбегі немесе адамдық қасиеті аз адамдарға қатысты айтылады. Мысалы, біреу қымбат киініп, керемет өмір сүріп жатқандай көрінеді, бірақ ісіне келгенде жауапсыз, сөзінде тұрмайды. Сондайда жұрт: «Сырты бүтін, іші түтін» дегеннің мәнін осы мақалмен де түсіндіреді.
Ishki saraıynda dym joq.