Талаптымен таласпа.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Талапты адаммен орынсыз тартыспа, өйткені ол өз мақсатына берік, ойы жүйелі, еңбегі мен ізденісі бар кісі болады. Мұндай адаммен сөз таластыру да, күш сынасу да пайдасыз. Мақал тура мағынасында біреудің талабына, жігеріне қарсы келмеуді ескертсе, астарлы мағынасында қабілетті, ынталы, алға ұмтылған жанды тежемей, қайта қолдау керек екенін ұқтырады. Талап — адамды биікке жетелейтін күш.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «талапты» сөзі жай ғана қалауы бар адамды емес, мақсаты айқын, жігерлі, еңбекқор, өсуге ұмтылған тұлғаны білдіреді. «Таласпа» дегені — бос дау, орынсыз кереғарлық, қызғанышқа ермеу. Яғни бұл мақал адамды іштарлықтан сақтап, талант пен еңбекті мойындай білуге шақырады. Талапты жанды тоқтату — өзіңнің де ілгері басуыңа кедергі.
Қазіргі өмірде
Бүгінде бұл мақал оқу, жұмыс, кәсіп ашу сияқты салаларда жиі қолданылады. Мысалы, бір жас маман жаңа идея ұсынып, көп ізденіп жүрсе, оны «неге олайсың?» деп тежемей, қолдау керек. Себебі талапты адамның жетістігі тек өзіне емес, айналасына да пайда әкеледі. Сондықтан мұндай жанмен дауласпай, тәжірибе бөлісіп, жол ашқан дұрыс.