Ақылды мен ақымақ туралы — 23-бет 1532
Сұрыптау:
Көзі қарайған там сүзер.
Негізгі мағынасы Бұл мақал ашулы, ызалы, көңілі қара түнек күйдегі адам оңай қателесетінін білдіреді. Тура мағынасында…
Көзіне мақтаған - көлгірдің сөзі.
Сыртынан мақтаған - көңілдің сөзі.
Сыртынан мақтаған - көңілдің сөзі.
Негізгі мағынасы Бұл мақал екі түрлі мақтаудың айырмасын көрсетеді. Біріншісі — адамның көзіне қарап тұрып, артық…
Көзінше мақтағанша көтеріп апарып отқа сал.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамды бетіне қарап артық мақтай берме, себебі шектен тыс мадақ көбіне шын ниеттен емес…
Көзсіз көбелек
Екі дүние бір қадам.
Екі дүние бір қадам.
Негізгі мағынасы Бұл мақал асығыстық пен ойсыз әрекеттің қауіпті екенін меңзейді. «Көзсіз көбелек» — жолын білмей…
Көкек өз атын өзі шақырады.
Негізгі мағынасы Көкек өз атын өзі шақырады деген мақалдың тура мағынасы — көкек құсының өз үнін өзі шығаратыны. Ал…
Күнде бір мақал
«Ақылды мен ақымақ туралы» сияқты мақалдар күн сайын таңғы 09:00-де Telegram-ға келеді
Көкжал туған қой терісін жамылмас.
Негізгі мағынасы Көкжал болып туған қой терісін жамылмайды дейді: табиғатынан батыр, мықты адам момын болып көрінуге…
Көк инені көтінен түрте білмейді.
Негізгі мағынасы Бұл мақал тура мағынасында өте ұсақ, қимылдауы да қиын нәрсені дұрыс ұстай алмайтын адамды көрсетеді…
Көкіректе ақыл болмаса,
Көз - шалбардың жыртығы.
Көз - шалбардың жыртығы.
Негізгі мағынасы Көкірегінде ақылы жоқ адамның көзі ашық болғанымен, ол көргенінің мәнін ұқпайды: маңдайдағы екі көз…
Көктұйғын көп шүйілме,
Алдыңда құрулы тор бар.
Алдыңда құрулы тор бар.
Негізгі мағынасы Олжа іздеп, қайта-қайта шүйіліп жүрген аңшы құсқа айтылған ескерту: алдыңда саған арнап құрылған тор…
Көлбақаға күнде той.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — көлбақаға күнде той, яғни оның тіршілігіне сай орта үнемі берекелі, жайлы…
Көлгірге сенбе, былжырға ерме.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамды екіжүзді, сырты жылтыр, сөзіне сенуге келмейтін кісіге алданбауға шақырады. «Көлгір»…
Көлеңкеге қарап көйлек пішпес болар.
Негізгі мағынасы Көлеңкеге қарап көйлек пішпес болар деген мақал адамды асығыс қорытынды жасамауға, сыртқы көрініске…
Көлмін деп мақтанасың,
Суыңда бір балық жоқ.
Суыңда бір балық жоқ.
Негізгі мағынасы Бұл мақал бос мақтанның мәнсіз екенін білдіреді. Адам өзінде, қолында немесе ісінде ешқандай нақты…
Көмекейің қышыса,
Асаудың бір жолын тап.
Асаудың бір жолын тап.
Негізгі мағынасы Көмекей — көмей, тамақтың ішкі тұсы; «көмекейі қышу» деп бірдеңе жегісі келіп, ауыз суы құрып тұрған…
Көнекке тас салғандай.
Негізгі мағынасы Көнек — сауын ыдысы, сүт құятын шелек. Оған тас салсаң, тастар бірінен соң бірі күрс-күрс түсіп…
Көнектей басқа шүмектей тілің жау.
Негізгі мағынасы Көнектей басыңа шүмектей тілің жау: басың қанша үлкен, ақылың қанша мол болса да, тоқтаусыз ағатын…
Көнектен шошынған бие оңбас,
Төсектен шошынған ер оңбас.
Төсектен шошынған ер оңбас.
Негізгі мағынасы Бұл мақал қорқақтық пен орынсыз үркуді сынайды. Тура мағынасында: көнектен шошыған бие де, төсектен…
Көңілшектің арты ашық.
Негізгі мағынасы Көңілшек адам тез сеніп, тез ренжіп, ішіндегі сырын да, ойын да көп жасыра алмайды. Сондықтан оның…
Көп ақымақтың ағасы болғанша,
Бір ақылдының інісі бол.
Бір ақылдының інісі бол.
Негізгі мағынасы Ақылсыз көп адамның ішінде ағасы, басшысы болып жүргеннен гөрі, бір ақылды кісінің інісі, яғни одан…
Көп біл, аз сөйле.
Негізгі мағынасы Мақал екі бұйрықтан тұрады: білімді мол жина, ал сөзді үнемде. Көп білген адам әр сөзінің салмағын…
Көп жасаған білмейді,
Көп көрген біледі.
Көп көрген біледі.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — жасы ұзақ болған адамның бәрін бірдей біле бермейтіні, ал өмірде көп…
Көп қараса, жоқ табылар.
Негізгі мағынасы Көп болып іздесе, жоғалған нәрсе табылады. Мақалдағы «көп» — көп рет қарау емес, көп адам: жоғалған…
Көп қарттың ішінде
Бір бала болса, дана болады.
Көп баланың ішінде
Бір қарт болса, бала болады.
Бір бала болса, дана болады.
Көп баланың ішінде
Бір қарт болса, бала болады.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — көп қарияның ортасында бір бала болса, сол бала тез есейіп, көргенін…
Көп ойланған құл қаша алмайды.
Негізгі мағынасы Көп ойланған құл қаша алмайды дейді. Мақал шектен тыс ойланудың адамды әрекетсіз қалдыратынын айтады…
Көп ойласаң дана боласың,
Көп ойнасаң бала боласың.
Көп ойнасаң бала боласың.
Негізгі мағынасы Көп ойлаған адам дана болады, көп ойнаған адам бала күйінде қалады дейді. Мақал адамның қалай…
Көп ойнаған бір жылар,
Көп осырған бір тышар.
Көп осырған бір тышар.
Негізгі мағынасы Шектен тыс көп ойнаған бала ақыры бір рет жылайды: ойын не төбелеспен, не жарақатпен бітеді. Екінші…
Көп оқыған білмейді,
Көп тоқыған біледі.
Көп тоқыған біледі.
Негізгі мағынасы Көп оқыған емес, оқығанын көп тоқыған, яғни көңіліне түйіп, ойланып игерген адам біледі. Кітапты…
Көптің ақылы - көл.
Негізгі мағынасы Көп адамның ақылы қосылса, көл секілді мол әрі терең болады. Бір адам қанша білгір болса да, оның…
Көп тыңда, аз сөйле.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамға сөзді орынсыз көбейтпей, алдымен тыңдай білуді үйретеді. Тура мағынасы — көп естіп…
Көп шуылдақ не табар,
Билемесе бір кемел.
Билемесе бір кемел.
Негізгі мағынасы Көп адам жиналып, у-шу көтергенмен, оларды бір ақылды, кемеліне келген адам басқармаса, ешнәрсе…
Көргенді көпті жеңеді.
Негізгі мағынасы Көргенді адам, яғни жақсы тәрбие көрген, тәжірибесі мол, өнегелі кісі көпті жеңеді. Мұндағы жеңіс…
Көргенді күштеген жеңер.
Негізгі мағынасы Көргенді күштеген жеңер дейді: әдепті, көргенді адаммен таласта көбіне оны күшпен қысқан жақ басым…
Көргені жаман көпті алдар.
Негізгі мағынасы «Көргені жаман көпті алдар» деген мақал адам бойындағы теріс тәрбие, жаман әдет пен бұзылған орта…
Көрегенді көнеден сұра,
Көне білмесе, көп жүргеннен сұра.
Көне білмесе, көп жүргеннен сұра.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — бір істің жөнін білгің келсе, ең алдымен көргені көп, тәжірибесі мол…
Көрік үйленгенше,
Ақыл өле-өлгенше.
Ақыл өле-өлгенше.
Негізгі мағынасы Сұлулық үйленгенге дейін керек, ақыл өле-өлгенше керек. Жастықта көрік көзге түседі, жар таңдағанда да…
Көріп білген көріктіден
Көрмей білген текті артық.
Көрмей білген текті артық.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: біреуді тек сыртқы сұлулығына қарап бағалау жеткіліксіз. Адамның шын…
Көр көкірек жігіттен
Ер көкірек егде артық.
Ер көкірек егде артық.
Негізгі мағынасы Бұл мақал жас болса да, ойы тар, көргені аз, тәкаппар жігіттен жасы үлкен, тәжірибелі, сабырлы адам…
Көрмегенге көсеу таң.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адам өзіне таныс емес, көріп-білмеген дүниені оңай қабылдап, соны ерекше, тіпті таңсық нәрсе…
Көрмеген көлде естімеген құстың үні бар.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — адам бұрын барып көрмеген көлде, бұрын естімеген құстың үні шығуы мүмкін…
Көрмес түйені де көрмес.
Негізгі мағынасы Көрмес түйені де көрмес — адам айналасындағыны дұрыс байқамаса, ең үлкен, ең анық нәрсені де аңғармай…