Көлгірге сенбе, былжырға ерме.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адамды екіжүзді, сырты жылтыр, сөзіне сенуге келмейтін кісіге алданбауға шақырады. «Көлгір» — айлакер, жалған мінезді адам; ол шын ниетін жасырып, өз пайдасын ғана ойлайды. «Былжыр» — бос сөзге үйір, былдырлап сөйлейтін, ісі мен сөзі қабыспайтын адам. Мақалдың астарлы мағынасы: адамды сөзінен емес, ісінен таны; сенімсізге ерсең, опық жейсің.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «көлгір» сөзі жылтыр көріністің ар жағындағы жасандылықты бейнелейді. Ол сырттай жуас, іштей есепшіл адамды аңғартады. Ал «былжыр» бейнесі — ойы да, сөзі де бытыраңқы, нақты шешімге келмейтін адам. Екі образ да өмірде кездесетін жалғандық пен берекесіздікті көрсетеді. Сондықтан мақал адамның мінезін таразылап, ақылмен таңдау жасауға үндейді.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақалды әлеуметтік желіде, жұмыста немесе күнделікті қатынаста жиі қолдануға болады. Мысалы, бір адам танысына әдемі уәде беріп, кейін жауапкершіліктен қашса, оған сеніп қалмау керек. Яғни, жылпос сөзге емес, дәлелді іске сүйену қажет. Бұл — өзіңді алданудан сақтайтын өмірлік ереже.