Көр көкірек жігіттен
Ер көкірек егде артық.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал жас болса да, ойы тар, көргені аз, тәкаппар жігіттен жасы үлкен, тәжірибелі, сабырлы адам артық екенін білдіреді. Тура мағынасында «көкірек» сөзі адамның ішкі дүниесін, ой-парасатын меңзейді. Ал астарлы мағынасы — жастықтың өзі ақылдың белгісі емес, ал жастан асқан, өмір көрген, елге сыйлы егде кісі көбіне байыпты шешім қабылдайды, сөзін орнына айтады деген ой.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «көр көкірек» — ішкі көзі ашылмаған, кең ойламайтын, даналыққа жетпеген адам бейнесі. «Ер көкірек» — көкірегі ояу, намысы бар, көрген-білгені мол, салмақты кісі. «Жігіт» пен «егде» қарсы қойылып, жастық пен тәжірибе салыстырылады. Яғни мақал адамды жасына қарап емес, ақылына, мінезіне, өмірлік өресіне қарап бағалау керегін аңғартады.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал қазір де өзекті. Мысалы, жұмыста жас маман өз пікірін асығыс айтып, ешкімді тыңдамаса, ал тәжірибелі қызметкер сабырмен, дәлелмен сөйлесе, көбіне оның сөзі өтімді болады. Сондықтан бұл нақыл жас болса да тәкаппарланбай, үлкенді тыңдап, өмірден сабақ алуға шақырады.
Er kókirek egde artyq.