Көкжал туған қой терісін жамылмас.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — жыртқыш мінезді көкжал қасқыр қойдың терісін жамылып, табиғатын өзгерте алмайды. Астарлы мағынасы — адамның ішкі болмысы, мінезі мен ниеті сыртқы көрініспен бүркемеленсе де, түбінде бәрібір байқалады. Жамандыққа бейім, өрескел не екіжүзді адам уақытша жақсы болып көрінгенімен, шын табиғатын жасырып қала алмайды. Қазақ даналығы мұнда адамды сөзіне емес, ісіне қарап тану керек екенін ескертеді.
Образдар мен теңеулер
Көкжал — айлакер, жыртқыш, өз бетінше тіршілік ететін қатал бейненің символы. Қой терісі — момындық, жуас көрініс, алдамшы сыртқы кейіп. Осы екі образ арқылы мақал сырт пен іштің, көрініс пен шындықтың айырмасын ашады. Яғни, жаман ниет жақсы киіммен, сыпайы сөзбен, жалған мінезбен ұзақ жасырынбайды.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал бүгін де өзекті. Мысалы, жұмыста өзін өте сыпайы көрсетіп, бірақ өзгелердің еңбегін иемденетін адам туралы осы мақал айтылады. Ол адамның шынайы мінезі бір күні бәрібір ашылады. Сондықтан адамға сенгенде оның сыртқы қалпына емес, тұрақты әрекеті мен адал ісіне мән берген дұрыс.