Көп оқыған білмейді,
Көп тоқыған біледі.
«Көп оқыған білмейді, Көп тоқыған біледі.» — мағынасы қандай?
Негізгі мағынасы
Көп оқыған емес, оқығанын көп тоқыған, яғни көңіліне түйіп, ойланып игерген адам біледі. Кітапты парақтап шығу бір бөлек, оқығанды түсініп, есте сақтап, тәжірибемен ұштастыру бір бөлек. Мақал білімнің көлемінен гөрі тереңдігін бағалайды. Кейде «тоқу» өмір тәжірибесін жинау мағынасында да түсіндіріледі: кітаптан гөрі көп көріп, көп түйген адам білгір.
Образдар мен теңеулер
«Оқу» мен «тоқу» бір дыбыспен ерекшеленетін, мағынасы бір-бірін толықтыратын сөздер. Тоқыма тоқу — жіпті бірінен соң бірін ілестіріп, берік тұтас нәрсе жасау; білім де солай тоқылады. Мақалда «көп» сөзі екі рет қайталанып, айырмашылықтың санда емес, сапада екенін көрсетеді. Қарсы қою «білмейді — біледі» деп нақты аяқталады.
Қазіргі өмірде қолданылуы
Көп кітап оқығанымен мақтанып, бірақ сұраққа жауап бере алмайтын адамға айтылады. Ескерту, кейде мысқыл интонациясында. Оқудың өзін жоққа шығару үшін айтылмайды. Мысал: «Ол курстардың бәрін өтті, бірақ іске келгенде қолынан ештеңе келмейді. Көп оқыған білмейді, көп тоқыған біледі».
Қолданылу жағдаяттары
— Жас малдәрігер кітаптағы атаулардың бәрін айтады, бірақ сиыр ауырғанда тәжірибелі қойшы тезірек көмектеседі; ауыл ақсақалы мақалды айтады.
— Шахмат жарысында көп кітап жаттаған бала ұтылып, аз оқыса да әр ойынын талдайтын досы жеңеді; бапкер мақалды еске салады.
Kóp tońyǵan biledi.