Көп жасаған білмейді,
Көп көрген біледі.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — жасы ұзақ болған адамның бәрін бірдей біле бермейтіні, ал өмірде көп нәрсе көріп, талай жағдайды бастан өткерген адамның тәжірибесі мол болатыны. Астарлы мағынасы — білім мен даналық тек жасқа емес, көрген-білгенге, өмірлік тәжірибеге байланысты. Яғни адам көп өмір сүрсе де, егер ол құбылыстарды бақыламаса, ой түймесе, тәжірибе жинамаса, көп нәрседен хабарсыз қалуы мүмкін.
Образдар мен теңеулер
Мұнда «көп жасаған» деген тіркес ұзақ ғұмырды білдірсе, «көп көрген» сөзі өмір сынағын, түрлі ортаны, сан қилы жағдайды бастан кешіруді меңзейді. «Біледі» деген сөз тек ақпарат білу емес, шын мәніндегі түсінік пен парасатқа жетуді білдіреді. Яғни халық «жас ұлғайса — білім өздігінен келеді» демейді, керісінше, өмірді танып, одан сабақ алған адам ғана шынайы білгір болады деген ойды айтады.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақал жас пен тәжірибені салыстырғанда жиі айтылады. Мысалы, жаңа жұмысқа келген жас қызметкер теорияны жақсы білсе де, тәжірибелі маманның кеңесі кейде әлдеқайда пайдалы болады. Себебі тәжірибе адамға дұрыс шешім қабылдауды, сақтықты және өмірді терең түсінуді үйретеді.
Kóp kórgen biledi.