Көнектен шошынған бие оңбас,
Төсектен шошынған ер оңбас.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал қорқақтық пен орынсыз үркуді сынайды. Тура мағынасында: көнектен шошыған бие де, төсектен шошыған ер де өз мінезінен, дағдысынан жаңылған адам сияқты көрінеді. Астарлы мағынасы — адам не жануар шамалы нәрседен шошып, бәрінен именіп тұрса, ісі ілгері баспайды, өмірде де, еңбекте де береке болмайды. Батылдық, сабыр және үйренген ортаға бейімделу қажет.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «көнек» — биені саууға арналған үйреншікті бұйым, ал «төсек» — адамның тынығатын, сенетін орны. Бие үшін көнек табиғи нәрсе болса, ер үшін төсек жат, үрейлі нәрсе емес. Осы арқылы мақал қорқыныштың негізсіздігін көрсетеді. Бие мен ердің қатар алынуы — тіршіліктегі әр істің өз орнын, өз жауапкершілігін білдіреді. Үркек мінез адамды да, малды да әлсіретеді.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал жаңа істен, жауапкершіліктен немесе еңбекке араласудан қорқып жүретін адамдарға айтылады. Мысалы, жас маман сәл қиындық көрсе, бірден шегініп кетпей, тәжірибе жинап, төзім танытса ғана өседі. Яғни табысқа жету үшін қорқынышты жеңе білу керек.
Tósekten shoshynǵan er ońbas.