Көрегенді көнеден сұра,
Көне білмесе, көп жүргеннен сұра.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — бір істің жөнін білгің келсе, ең алдымен көргені көп, тәжірибесі мол, жасы үлкен адамнан сұра деген сөз. Астарлы мағынасы — өмірде ақылдың көбі кітаптан ғана емес, көрген-білгеннен, талай сынақтан өткен адамның тәжірибесінен алынады. Көненің сөзі — шежіре, көп жүргеннің сөзі — жол көргеннің сабағы. Сондықтан адам асықпай, үлкеннің ақылын тыңдаса, қателігі азаяды.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы көне — жай ғана қария емес, өмірдің талай белесін артқа тастаған, түйіні көп жағдайды көріп, таразылай алатын адам. Көп жүрген — бір орында отырмай, әлемді, елді, түрлі мінезді таныған тәжірибелі жан. Мақалда «сұра» деген етістік ақылды іздеуді, кеңес алуды білдіреді. Яғни жақсы жауап дайын тұрған жерде емес, өмірді көрген адамның жанында болады.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал әсіресе жұмыс, оқу, отбасы, кәсіп таңдауда орынды. Мысалы, жас маман жаңа бизнес бастамас бұрын сол саланы көп жыл жүргізген адамның кеңесін тыңдаса, артық шығын мен қате шешімнен сақтанады. Бұл — тәжірибенің қадірін білу.
Kóne bilmese, kóp júrgennen sura.