Көзінше мақтағанша көтеріп апарып отқа сал.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адамды бетіне қарап артық мақтай берме, себебі шектен тыс мадақ көбіне шын ниеттен емес, алдау мен пайда көздеуден туады дегенді білдіреді. Тура мағынасында біреуді «көтеріп апарып отқа салу» — өте қауіпті, қатерлі іске ұрындыру. Астарлы мағынасы — көзінше жағымпазданып сөйлеп, сыртынан зиян келтіруі мүмкін адамдардан сақ болу. Яғни сыртқы жылы сөзге емес, адамның шынайы ниетіне қара деген ескерту бар.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «мақтау» — жалған сүйіспеншілік пен жағымпаздықтың белгісі. Ал «көтеріп апарып отқа салу» — сенім артып қалған адамды қиындыққа, күйікке, опық жеуге душар ету бейнесі. Мұндағы «от» тек нақты от емес, өмірдегі зиян, масқара, алдану, ауыр соққы сияқты қатерлі жағдайдың символы.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал адам арақатынасында, әсіресе жұмыс орнында, әлеуметтік желіде немесе таныстықта жиі еске түседі. Мысалы, біреу сізді үнемі бетіңізге мақтап, артынан сөзімен беделіңізге нұқсан келтірсе, дәл осы мақал соны аңғартады. Сондықтан адамдарды сөзіне емес, ісіне қарап бағалау керек.