Ақылды мен ақымақ туралы — 24-бет 1532
Сұрыптау:
Көршілестің тауығы қаз болып көрінеді.
Негізгі мағынасы Көршінің тауығы қаз болып көрінеді: біреудің қолындағы нәрсе өзіңдікінен әрдайым үлкен, әдемі, бағалы…
Көтергенің құрысын,
Қолтыққа қолды тыққан соң.
Қолтыққа қолды тыққан соң.
Негізгі мағынасы Біреу қолтығыңа қолын тығып, қытықтай бастағанда, қанша шыдамды болсаң да, ойынды көтере алмай…
Күл астында қоламта.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — күлдің астында әлі де сөнбеген қоламта, яғни шоқ жатады. Астарлы мағынасы…
Күлге шөккен кәрі бура.
Негізгі мағынасы «Күлге шөккен кәрі бура» — сырттай көргенде әлсіреп, жуасып қалғандай адамды меңзейтін мақал. Тура…
Күле кіріп, күңірене шығар.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамға сырттай жылы жымиып, іштей басқа ниет ұстаған екіжүзді кісіні сипаттайды. Тура…
Күнде бір мақал
«Ақылды мен ақымақ туралы» сияқты мақалдар күн сайын таңғы 09:00-де Telegram-ға келеді
Күлін шашып, күмәнін ашады.
Негізгі мағынасы Ошақтың күлін шашып, астын ақтарады — түбінде не жатқанын көзімен көрмей тынбайды. Тіркес сирек…
Күнге қарағанның көзі қарығар.
Негізгі мағынасы Күнге қарағанның көзі қарығар дейді: күнге тіке қараған адамның көзі ауырып, қарығады. Мақал шамасы…
Күнде сызат жоқ.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — күн сайын бір жерден сызат, жарықшақ табыла бермейді. Астарлы мағынасы…
Күншілдің күні күйбеңмен өтер.
Негізгі мағынасы «Күншілдің күні күйбеңмен өтер» деген мақал қызғаншақ, өзгенің жетістігін көре алмайтын адам өмірін…
Күншіл дос:
озып бара жатсаң, етегіңнен басады,
қалып бара жатсаң, қасыңнан қашады.
озып бара жатсаң, етегіңнен басады,
қалып бара жатсаң, қасыңнан қашады.
Негізгі мағынасы Күншіл, яғни қызғаншақ дос сенің жетістігіңе шын қуана алмайды. Алға озып бара жатсаң, етегіңнен…
Күншіл - күмәншіл.
Негізгі мағынасы «Күншіл - күмәншіл» деген мақал қызғаныш пен сенімсіздіктің егіз жүретінін білдіреді. Тура мағынасында…
Күншіл күнде күңіренеді.
Негізгі мағынасы Күншіл адам өзгенің қуанышына ортақтаса алмайды, біреудің жетістігі мен бақытына іштартып, іштей…
Күңге қамқа тон жапсаң да ханым болмас.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: күңге қанша әдемі, қымбат қамқа тон жапсаң да, ол ханымға айналмайды…
Күң- күншіл.
Негізгі мағынасы «Күң- күншіл» мақалы адамның ішкі мінезін әшкерелейді: өз орнын, берілген жұмысын не тағдырын қабылдай…
Күш атасын танымас.
Негізгі мағынасы Күш атасын танымайды дейді: күш пен зорлық іске араласқанда туыстық та, үлкендік те, сыйластық та…
Күшенген жеңбейді,
Күші көп жеңеді.
Күші көп жеңеді.
Негізгі мағынасы Күшенген, яғни бар денесін шиеленістіріп, ыңырана тартқан адам жеңе бермейді, жеңіс шын күші барға…
Күшін білмеген күшенер.
Негізгі мағынасы Күшін білмеген адам күшене береді дейді: өз шамасын білмеген адам бекер тырысып, өзін әуреге салады…
Күшіңе сенбе, ісіңе сен.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамды өз күшіне, сыртқы айбынына немесе уақытша қуатына мастанбауға шақырады. Тура мағынасы…
Күштіде Тәңір жоқ.
Негізгі мағынасы Күшті адамда Тәңір жоқ — яғни күші, билігі бар кісі Құдайдан қорықпайды, не істесе де өзін жауапсыз…
Күштінің арты диірмен тартады.
Негізгі мағынасы Күштінің арты диірмен тартады дейді: өзгеге ауыр жұмыс күштіге ойыншық. Мақал әсірелеп айтылған: мықты…
Қабаған ит қайыр байлайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — қабаған, яғни адамға шабатын иттің мойнына қайыр, шынжыр тағып байлау…
Қабырғалы қара нар,
Қабырғасын сөксең, бақ етпес.
Қабырғасын сөксең, бақ етпес.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамға да, мықты тұлғаға да қатысты айтылады. «Қабырғалы қара нар» — жүгі ауыр болса да…
Қағынан жеріген құлан қаңғырып өлер.
Негізгі мағынасы «Қағынан жеріген құлан қаңғырып өлер» деген мақал өз тегінен, өз ортасынан, өз негізінен безген…
Қазаннан қақпақ кетсе,
Иттен ұят кетеді.
Иттен ұят кетеді.
Негізгі мағынасы Бұл мақал тәртіп пен бақылау әлсіресе, арсыздық пен берекесіздік көбейеді дегенді білдіреді. Тура…
Қазаннан қара нәрсе жоқ,
Ассаң, қарын тойдырар.
Қардан аппақ нәрсе жоқ,
Ұстасаң, қолды тоңдырар.
Ассаң, қарын тойдырар.
Қардан аппақ нәрсе жоқ,
Ұстасаң, қолды тоңдырар.
Негізгі мағынасы Бұл мақал дүниедегі бір нәрсенің сыртқы түрі мен ішкі әсері әрқашан бірдей бола бермейтінін аңғартады…
Қазан түбінде шеміршек қалды деп дәметеді,
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның орынсыз үміттеніп, болмайтын нәрсеге дәметуін әжуалайды. Қазанның түбінде қалған…
Қаз ұшса, көлді үйрек иеленеді.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — қаздар бір көлден ұшып кеткенде, сол көлді үйрек иеленеді. Астарлы…
Қайғыны қайраткер жеңеді.
Негізгі мағынасы «Қайғыны қайраткер жеңеді» деген мақал адамның басына түскен ауыртпалықты әлсіздікпен емес, жігермен…
Қайқы сақалдың ашуы,
Қабанша жармай қайтпайды.
Қабанша жармай қайтпайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақал ашуын іште сақтай алмайтын, мінезі қатты, ызасына ерік беретін адам туралы айтады. Тура…
Қайраңы жоқ көлден без,
Қайырымы жоқ ерден без.
Қайырымы жоқ ерден без.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамға пайдасы да, қолдауы да жоқ жаннан, сондай-ақ берекесі жоқ ортаның өзінен аулақ бол…
Қайрат - қыран, қайғы - жылан.
Негізгі мағынасы «Қайрат – қыран, қайғы – жылан» деген мақал адам мінезіндегі екі қарама-қарсы күйді салыстырады…
Қайратсыз қорқақ мақтаншақ.
Негізгі мағынасы Қайратсыз қорқақ мақтаншақ деген мақал шын күш пен іс жүзіндегі батылдық жоқ адамның көбіне сырттай…
Қайратыңа әдісіңді жолдас ет,
Әдісіңе ақылыңды жолдас ет,
Әдісіңе ақылыңды жолдас ет,
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамда күш-қайрат қана емес, оны дұрыс бағыттайтын амал мен ақыл да болуы керек екенін…
Қайырсыз сұңқардан қайырлы тұрымтай артық.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: сұңқар — қыран құс, ал тұрымтай — одан әлдеқайда кіші құс. Бірақ үлкен…
Қайыршыға қайыршы ермейді.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: бір қайыршы екіншісіне еріп жүрмейді, өйткені екеуінің де қолында ештеңе…
Қақпай жатып қоңырауы сылдырлайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: бір нәрсе қақпай, тиіспей тұрса да, оның қоңырауы өзінен-өзі сылдырлап…
Қалған көлге бақа айғыр.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — көлдің жағасында жүрген бақаны айғырға теңеу. Астарлы мағынасы — шын…
Қалтасында тиын жоқ,
Түйенің тісін санайды.
Түйенің тісін санайды.
Негізгі мағынасы Қалтасында бір тиын жоқ адам мал базарында түйенің аузын ашып, тісін санап, жасын анықтап, нағыз сатып…
Қамысты жаққанмен шоғы болмас,
Көк суды ішкенмен тоғы болмас.
Көк суды ішкенмен тоғы болмас.
Негізгі мағынасы Қамыс лап етіп тез жанады да, артынан қызуы ұзаққа сақталатын шоқ қалдырмайды; шикі суды қанша ішсең…
Қанден ит қартайса да, шәуілдеуін қоймайды.
Негізгі мағынасы Қанден ит қартайса да, шәуілдеуін қоймайды деген мақал мінезі қалыптасқан адамның қылығы жас ұлғайса…