Көріп білген көріктіден
Көрмей білген текті артық.

Негізгі мағынасы

Бұл мақалдың тура мағынасы: біреуді тек сыртқы сұлулығына қарап бағалау жеткіліксіз. Адамның шын қадірі — оның мінезі, тегі, тәрбиесі, адамгершілігі. Астарлы мағынасы — көркі көз тартқаннан гөрі, ішкі мәдениеті мен шыққан ортасы мықты, парасаты биік адам әлдеқайда артық. Сыртқы әсемдік уақытша, ал тектілік пен жақсы қасиет ұзақ сақталады.

Образдар мен теңеулер

Мұндағы «көрікті» сөзі — көзге бірден түсетін сұлулықтың бейнесі. Ал «текті» — тек әулет жағынан ғана емес, тәрбиесі дұрыс, сөзі мен ісі орнықты, болмысы таза адамды білдіреді. «Көріп білген» деген тіркес сырт көзге сүйенген танымды меңзейді, ал «көрмей білген» — адамды сырт бейнесіне емес, ішкі болмысына қарап тану. Яғни мақал сыртқы сәннен гөрі рухани сапаны жоғары қояды.

Қазіргі өмірде қолданылуы

Қазіргі кезде бұл мақал адам таңдауда, дос таңдауда, тіпті қызметкер қабылдауда да мәнін жоғалтпайды. Мысалы, біреу сәнді киініп, әдемі сөйлегенімен, уәдесінде тұрмаса, ондай адамнан пайда аз. Ал сабырлы, жауапты, текті мінезді адам сырттай қарапайым көрінсе де, сенімге лайық болады.