Көңілшектің арты ашық.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Көңілшек адам тез сеніп, тез ренжіп, ішіндегі сырын да, ойын да көп жасыра алмайды. Сондықтан оның «арты ашық» деп, әлсіз тұсы, құпиясы, ниеті көп ұзамай белгілі болып қалады. Астарлы мағынасы — мінезі тұрақсыз, сабыры аз адамның сөзі мен ісі де бір-біріне сай келмей, жұртқа ерте байқалады.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «көңілшек» сөзі — сезімге тез берілетін, әсерге оңай түсетін адам бейнесі. «Арты ашық» деген тіркес тура мағынада бір нәрсенің жабық еместігін білдірсе, ауыспалы мағынада адамның ішкі құпиясы, әлсіздігі жасырын қалмайтынын меңзейді. Яғни, бұл мақал адамды сақтыққа, байсалдылыққа шақырады.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақалды әлеуметтік желіде, қызметте не достық қатынаста асығыс сөйлеп, бар сырын жариялап қоятын адамға қатысты айтуға болады. Мысалы, біреу жұмыс орнындағы ренішін бірден көпшілікке жазып жіберсе, оның жағдайы мен мінезі бәріне тез белгілі болып қалады. Мұндайда мақал «ойланбай әрекет етпе, сабыр сақта» деген ескерту ретінде қолданылады.