Көктұйғын көп шүйілме,
Алдыңда құрулы тор бар.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адамды орынсыз асығыстықтан, шектен шыққан тәкаппарлықтан және байқамай әрекет етуден сақтандырады. Тура мағынасында көктұйғын құс көп шүйілсе, алда құрулы торға түсіп қалуы мүмкін. Астарлы мағынасы да осыған саяды: адам өз күшіне сеніп, жан-жағын ойламай қимылдаса, опық жейді. Сондықтан әр іске ақылмен қарап, қауіп-қатерді алдын ала ескерген дұрыс.
Образдар мен теңеулер
«Көктұйғын» — алғыр, шапшаң, тегеурінді құстың бейнесі. Ол мұнда тәуекелшіл, қызбалыққа салынатын адамды мегзейді. «Көп шүйілу» — қайта-қайта ұмтылу, асыра белсенділік, көзсіз батылдық. Ал «құрулы тор» — көзге көрінбейтін қауіп, дайын тұрған тұзақ, яғни өмірдегі алдау, қателік, жазатайым жағдайдың белгісі. Мақалдың күші осы екі бейне арқылы сақтықтың мәнін айқындауында.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақал әлеуметтік желіде, жұмыста немесе бизнесте асығыс шешім қабылдайтын адамдарға өте сай келеді. Мысалы, бір адам тек жылдам пайдаға қызығып, құжатты тексермей күмәнді жобаға ақша салса, ол «құрулы торға» түскені сияқты болады. Сондықтан бұл мақал әр қадамды ойланып басуға шақырады.
Aldyńda qurýly tor bar.