Ақылды мен ақымақ туралы — 18-бет 1532
Сұрыптау:
Жаманмен егескенше, жақсымен кеңес.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның кіммен араласатынына мән беру керегін айтады. Жаман адаммен сөз таластырып…
Жаманмен ерегескенше, жақсымен кеңес.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамды орынсыз тартыстан, дау мен керістен сақтандырады. Жаман мінезді, теріс пиғылды…
Жаманның ақылы көзінде.
Негізгі мағынасы «Жаманның ақылы көзінде» деген мақал адамның ішкі парасаты төмен болса, ол көбіне тек сыртқы…
Жаманның ақылы түстен кейін енеді.
Негізгі мағынасы «Жаманның ақылы түстен кейін енеді» деген мақал адам кейде істің байыбына тым кеш жететінін білдіреді…
Жаманның аттан құлағаны да жаман.
Негізгі мағынасы Жаман адамның ісі де, халі де, тіпті басынан өткен ұсақ оқиғасы да жамандыққа жорылады. Бұл мақал тура…
Күнде бір мақал
«Ақылды мен ақымақ туралы» сияқты мақалдар күн сайын таңғы 09:00-де Telegram-ға келеді
Жаманның аузына
Жұрттан қалған сөз түседі.
Жұрттан қалған сөз түседі.
Негізгі мағынасы Бұл мақал жаман мінезді, сөзіне жауапсыз адам өз ойынан тың, пайдалы сөз таба алмайтынын білдіреді…
Жаманның аяғы сегіз,
Бірі шалмаса, бірі шалады.
Бірі шалмаса, бірі шалады.
Негізгі мағынасы Бұл мақал жаман адамның ісі де, ойы да бір орында тұрмайтынын, оның зияны бір жолмен болмаса, екінші…
Жаманның берген асынан,
Жақсының берген кеңесі артық.
Жақсының берген кеңесі артық.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — жаман адамның берген асына қарағанда, жақсы адамның айтқан ақылы мен…
Жаманның бір қылығы артық,
Жағасы жыртық.
Жағасы жыртық.
Негізгі мағынасы Бұл мақал жаман адамның бір ғана оғаш ісі де оның жалпы мінезін танытып қоятынын білдіреді. Тура…
Жаманның сөзін сөйлеме,
Жалғыздың дауын даулама.
Жалғыздың дауын даулама.
Негізгі мағынасы Жаман адамның сөзін сөйлеп, оның жағын алма, жалғыз адамның дауын қуып, оның атынан дауласпа. Мақал…
Жаманның сөзі түйеден түскендей,
Жақсының сөзі диірмен тасындай.
Жақсының сөзі диірмен тасындай.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның сөзі оның мінезі мен тәрбиесін танытатынын айтады. Жаман адамның сөзі дөрекі, ауыр…
Жаман өзі бола алмайды,
болғанды көре алмайды.
болғанды көре алмайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — жаман адам өз орнын таба алмайды, ал шын мәнінде жақсы, биік дәрежеге…
Жаман өзін зорға балар.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адам өз мінезін, ісін, дәрежесін асыра бағаласа, соңы күлкі мен өкінішке әкелетінін…
Жаман тумай жатып шөгеді,
Жанбай жатып сөнеді.
Жанбай жатып сөнеді.
Негізгі мағынасы Бұл мақал ерте жасынан-ақ жігерсіз, ынтасыз, бастама көтермейтін адамды сынайды. Тура мағынасында…
Жанжалдың шоғы қызарса,
Ақылдың суын сеп.
Ақылдың суын сеп.
Негізгі мағынасы Бұл мақал жанжал ушыға бастағанда, оны одан әрі өршітпей, ақылмен басу керек деген ой айтады. Тура…
Жантайып ішкен жақсы екен,
жатып ішер ас болса.
жатып ішер ас болса.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — адам асын жантайып не жатып ішсе де, егер тамағы мол, дайын болса, оған…
Жантақ жемеген түйенің тілі қышиды.
Негізгі мағынасы Жантақ жемеген түйенің тілі қышиды деген мақал адам бастан кешпеген істі айтып, түсінбей тұрып, бос…
Жаным, тәнім - май шоқпар.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адам баласының өз жанын, өз басын бәрінен жоғары қоятынын аңғартады. Тура мағынасында…
Жанынан безген мысық
Жолбарыстың көзін тырнайды.
Жолбарыстың көзін тырнайды.
Негізгі мағынасы Жанынан безген, яғни өмірден күдер үзген немесе амалсыз қалған жан көп нәрседен тайынбайды. Мұндай…
Жаңылмайтын жақ жоқ,
Сүрінбейтін тұяң жоқ.
Сүрінбейтін тұяң жоқ.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адам баласының бәрі де қателесетінін, ешкімнің мүлде мінсіз болмайтынын білдіреді. Тура…
Жапалаққа күннен түн жақсы.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — жапалақ түнде белсенді болып, қараңғыда өзін еркін сезінеді, ал күндіз…
Жапалақ құс мақтанса,
«Жардан тышқан алдым» дер.
Жаман адам мақтанса,
«Жақсының аяғынан шалдым» дер.
«Жардан тышқан алдым» дер.
Жаман адам мақтанса,
«Жақсының аяғынан шалдым» дер.
Негізгі мағынасы Бұл мақал өз дәрежесіне сай емес, орынсыз мақтанған адамның сөзі де, ісі де қисынсыз болатынын…
Жапалақ мақтанса,
«Жерден қоян алдым» дер.
Жаман мақтанса,
«Жақсының жағасынан алдым» дер.
«Жерден қоян алдым» дер.
Жаман мақтанса,
«Жақсының жағасынан алдым» дер.
Негізгі мағынасы Бұл мақал менменсінудің, орынсыз мақтанудың адамды шындықты бұрмалауға дейін апаратынын білдіреді…
Жапалақ сипағанмен сұңқар болмас,
Жабыны мақтағанмен тұлпар болмас.
Жабыны мақтағанмен тұлпар болмас.
Негізгі мағынасы Бұл мақал сыртқы мақтау мен жалған көтермелеу адамның не заттың шынайы болмысын өзгертпейтінін…
Жарқанатқа жарық қас.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: жарқанат жарықты жақтырмайды, өйткені ол түнгі тіршілік иесі. Астарлы…
Жарлы болар жігітке
Қазалы мал тап болар.
Жалғыз болар жігітке
Бедеу қатын тап болар.
Қазалы мал тап болар.
Жалғыз болар жігітке
Бедеу қатын тап болар.
Негізгі мағынасы Кедейленетін жігітке өліп-жітіп кететін мал кездеседі, жалғыз қалар жігітке бала көтермейтін әйел…
Жарысқа түспе,
Атың ариды, тоның тозады.
Атың ариды, тоның тозады.
Негізгі мағынасы Бұл мақал орынсыз бәсекеге, даңқ қуып бос әуреге салынбауды ескертеді. Тура мағынада: жарысқа жиі…
Жас әкетпейді, күш әкетеді.
Негізгі мағынасы Жас әкетпейді, күш әкетеді дейді: бәсекеде жеңісті жас емес, күш шешеді. Мақал адамның жасына емес…
Жас жалтаңға қашар,
Кәрі қалыңға қашар.
Кәрі қалыңға қашар.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның жасына қарай мінезі мен таңдауы өзгереді деген ойды білдіреді. Жас адам көбіне…
Жас кезінде шикі,
Қартайғанда күйкі.
Қартайғанда күйкі.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адам мінезі мен болмысын тәрбиемен, еңбекпен, өмірлік тәжірибемен қалыптастыру керек екенін…
Жасқаншақтың жаны тәтті.
Негізгі мағынасы Жасқаншақ адам қауіптен көп қорқып, өз өмірін, тыныштығын бәрінен жоғары қояды. Бұл мақалдың тура…
Жасқаншақтың көзі сау.
Негізгі мағынасы «Жасқаншақтың көзі сау» деген мақал тура мағынасында қорқақ, именшек адамның көзіне бірден ештеңе…
Жасы кішіні ақылы асса аға тұт.
Негізгі мағынасы Жасы өзіңнен кіші болса да, ақылы асып тұрса, оны ағадай сыйла дейді. Қазақ салтында жасы үлкенге…
Жасық адам жасына жетпей қартаяр,
Асыл адам жасына жетпей марқаяр.
Асыл адам жасына жетпей марқаяр.
Негізгі мағынасы Жасық адам, яғни жігері босаң, бойында қайраты жоқ кісі, жасы әлі келмей-ақ кәрі адамдай қажып…
Жасық пышақ өтпейді, жаныса да,
Жаман «Ар ма!» демейді, таныса да.
Жаман «Ар ма!» демейді, таныса да.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — жүзі келте, сапасы нашар пышақ қанша қайралса да, дұрыс өтпейді. Астарлы…
Жасықтың көбінен асылдың азы артық.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — сапасы төмен, пайдасы аз нәрсенің көп болғанынан, құны жоғары, текті…
Жауар күн ыстық болады,
Болар бала пысық болады.
Болар бала пысық болады.
Негізгі мағынасы Жаңбыр жауар алдында күн тымырсық, ыстық болады — бұл ауа райының алдын ала белгісі. Сол сияқты…
Жауға қырыңды берсең де, сырыңды берме.
Негізгі мағынасы Қажет болса, жауға жеріңді, биігіңді беріп, бір шайқаста жеңіліп қойсаң да, ішкі сырыңды ешқашан…
Жаужұмыр жақсы болса, итке тастар ма еді.
Негізгі мағынасы Мал сойылғанда жаужұмырды, яғни қарынның жалбыршақ бөлігі мен көкбауыр сияқты қадірсіз мүшелерді итке…
Жаулық тартқанның бәрі қатын емес,
Бөрік кигеннің бәрі батыр емес.
Бөрік кигеннің бәрі батыр емес.
Негізгі мағынасы Басына жаулық тартқанның бәрі нағыз үй ұстар, отбасының ұйытқысы бола алмайды; басына бөрік кигеннің…