Жаманның сөзін сөйлеме,
Жалғыздың дауын даулама.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адамды орынсыз іске араласпауға, теріс ниетті адамның сөзін қолдамауға шақырады. «Жаманның сөзін сөйлеме» дегені — жауыз, өсекші, арам пиғылды кісінің пікірін қайталама, оның ісіне ортақ болма деген ескерту. Ал «Жалғыздың дауын даулама» — дәлелі әлсіз, жалғыз қалған, біржақты дауға килікпе, өйткені ондай істің ақиқаты толық ашылмаған болуы мүмкін. Астарлы мағынасы: ақылмен сөйле, әділдікті сақта, дауға себепсіз қосылсаң өзің де шатасасың.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «жаман» — мінезі бұзылған, сөзіне сенуге келмейтін адам бейнесі. «Жалғыз» — қолдауы аз, бірақ ақиқаты белгісіз тарапты білдіреді. «Дау» — тек сөз таласы емес, адамдарды араздастыратын кез келген қайшылықтың символы. Мақал біреудің сөзін екінші біреу үшін соқыр түрде жақтаудың қауіпті екенін көрсетеді.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақал әлеуметтік желідегі дау, чаттағы өсек не кеңседегі ұрысқа қатысты жиі айтылады. Мысалы, бір әріптесіңіз дәлелсіз шағым айтып, сізді басқа адамға қарсы қоюға тырысса, оның сөзін қостаудың орнына, фактімен тексеріп, бейтарап қалған дұрыс.
Jalǵyzdyń daýyn daýlama.