Жаңылмайтын жақ жоқ,
Сүрінбейтін тұяң жоқ.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адам баласының бәрі де қателесетінін, ешкімнің мүлде мінсіз болмайтынын білдіреді. Тура мағынада «жақ» та, «тұяқ» та сүрініп кетуі мүмкін деген ой айтылады. Астарлы мағынасы — өмірде жаңылу, қателесу табиғи нәрсе, сондықтан біреудің кемшілігін кешіре білу, өз қателігіңнен сабақ алу керек. Мақал адамды тым қатал болмауға, өзгеге де, өзіне де түсіністікпен қарауға шақырады.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «жақ» сөзі адамның екі жағын, яғни істің бір тарапы да қате кетуі мүмкін екенін меңзейді. Ал «тұяқ» — малдың жүрісі, жол үстінде сүрінуі сияқты бейне. Қазақ ұғымында тұяқтың сүрінуі күтпеген кідіріс, сәтсіздік белгісін береді. Осы екі образ арқылы халық «қателіксіз өмір болмайды» деген ойды өте ықшам, әсерлі түрде жеткізген.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал оқу, жұмыс, отбасы не қарым-қатынаста біреудің жаңылысына кешіріммен қарау үшін қолданылады. Мысалы, қызметкер құжатта ұсақ қате жіберсе, басшы оны бірден жазаламай, түзетіп, үйретуі мүмкін. Сонда осы мақал еске түсіп, «қателік — үйренудің бір бөлігі» деген түсінік қалыптасады.
Súrinbeıtin tuıań joq.