Жауар күн ыстық болады,
Болар бала пысық болады.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал табиғаттағы құбылысты адам мінезімен салыстырып, алдын ала байқалатын белгіні білдіреді. Тура мағынасында жауар күннің ауа райы ысып, қапырық болатыны айтылады. Астарлы мағынасы — болашағы бар, елгезек, зерек бала ерте-ақ байқалып, ісіне мығым, сөзіне ие, пысық болып өседі. Яғни дарын мен қабілет жастайынан қимылынан, ұқыптылығынан, жауапкершілігінен көрінеді.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «жауар күн» — тікелей табиғат белгісі ғана емес, алда болатын өзгерістің, қозғалыстың нышаны. Ал «пысық бала» — қол қусырып отырмайтын, бір іске икемді, тез бейімделетін, ойы сергек жас. Халық ауа райындағы ыстық пен бала мінезіндегі ширақтықты қатар қойып, екеуінде де ішкі қуат пен қарқын бар екенін меңзейді.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақал баланың ерте байқалған қабілетін бағалауға қолданылады. Мысалы, сыныпта бір оқушы тапсырманы тез түсініп, өзі ізденіп, жауапкершілікпен орындай берсе, үлкендер «болар бала пысық болады» деп оның болашағынан үміт күтеді. Бұл мақал баланы талаптануға, ал ата-ананы оның бойындағы жақсы қасиетті дер кезінде қолдауға шақырады.
Bolar bala pysyq bolady.