Жаманмен егескенше, жақсымен кеңес.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адамның кіммен араласатынына мән беру керегін айтады. Жаман адаммен сөз таластырып, егескеннен пайда жоқ, ол тек уақыт пен жүйкені босқа шығындайды. Ал жақсы адаммен ақылдасу, кеңесу — дұрыс шешімге, парасатқа және тыныштыққа жетелейді. Яғни, тартысқа емес, пайдалы әңгімеге, дауласуға емес, ойласуға ұмтыл деген өнеге береді.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «жаман» — тек мінезі бұзық адам емес, сөзге тоқтамайтын, араздықты көбейтетін кісі. «Жақсы» — ақылы бар, сабырлы, жөн айтатын, адамға пайдасы тиетін жан. «Егесу» мен «кеңесу» бір-біріне қарсы қойылған: егесу — қақтығыс, кеңесу — мәміле. Осы арқылы халық ақылдың жолы қашанда дау-дамайдан биік екенін көрсетеді.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал жұмыс орнында, отбасында немесе әлеуметтік желіде көп қолданылады. Біреу орынсыз сөз айтып, арандатса, оған еріп ұрысу міндет емес; керісінше, сабыр сақтап, ақылды адамнан кеңес алған дұрыс. Мысалы, екі әріптес пікірге келіспей қалғанда, үшінші бір тәжірибелі маманнан ақыл сұраса, мәселе тез әрі дұрыс шешіледі.