Жасқаншақтың жаны тәтті.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Жасқаншақ адам қауіптен көп қорқып, өз өмірін, тыныштығын бәрінен жоғары қояды. Бұл мақалдың тура мағынасы — қорқақ кісі жанын сақтау үшін тәуекелге бармайды. Астарлы мағынасы — артық сақтық пен үрей адамды батыл қадамнан, пайдалы істен, әділ әрекеттен тежейді. Кейде адам өз пікірін айтпайды, шындықты қорғай алмайды, себебі ішкі қорқынышы басым болады.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «жан тәтті» тіркесі адамның ең қымбат нәрсесі — өмірі екенін білдіреді. Ал «жасқаншақ» сөзі батылдық жетіспейтін, тайсақтай беретін мінезді көрсетеді. Халық бұл арқылы қорқақтықты мін емес деп емес, өмірде әлсіздікке айналатын қасиет ретінде танытады. Яғни жанды сақтау маңызды болғанымен, шамадан тыс қорқыныш адамның қадірін кемітеді.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал тәуекелден орынсыз қашатын, жауапкершіліктен жалтаратын адамға қатысты айтылады. Мысалы, біреу әділетсіздік көріп тұрса да, «жұмысымнан айрылып қаламын» деп шындықты айтпай қойса, жұрт оны осы мақалмен сипаттауы мүмкін. Бұл сөз адамды ойлануға, бірақ қорқынышқа толық берілмеуге үндейді.