Жаманның берген асынан,
Жақсының берген кеңесі артық.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — жаман адамның берген асына қарағанда, жақсы адамның айтқан ақылы мен кеңесі пайдалырақ деген сөз. Астарлы мағынасы — адамның сыртқы сый-сияпатына емес, ішкі пиғылы мен ниетіне қарау керек. Жаман адамның берген дүниесі уақытша пайда әкелгенімен, оның артында сенімсіздік, зиян не өкініш жатуы мүмкін. Ал жақсы кісінің кеңесі адамды дұрыс жолға салып, ұзақ мерзімді пайда береді.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «ас» — тек тамақ емес, жалпы материалдық пайда, сыйлық, қол ұшын беру деген ұғымды білдіреді. «Кеңес» — ақыл, бағыт, өмірлік сабақтың бейнесі. Қазақ танымында ас адамның денесін қоректендірсе, кеңес жан мен ойды қоректендіреді. Сондықтан мақал материалдық нәрседен рухани, даналық құндылықтың биік тұратынын салыстыру арқылы жеткізеді.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал сенімсіз адамның көмегіне қызығып, оның сөзіне ермеу керегін ескертеді. Мысалы, бір адам пайда үшін күмәнді кеңес беріп, тез табысқа жетуді ұсынса, ал тәжірибелі ұстаз не үлкен кісі сабырмен, адал жолмен жүруге шақырса, сол ақылды тыңдаған дұрыс. Мұндайда жақсы адамның кеңесі ұзаққа апарады.
Jaqsynyń bergen keńesi artyq.