Адасқанды артындағысы біледі,
Жаңылғанды жанындағысы біледі.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адам қателескенде немесе жолдан жаңылғанда, оны ең алдымен қасында жүрген жақын адамдары байқайды дегенді білдіреді. Тура мағынасында — біреудің адасқанын артта келе жатқан адам көреді, жаңылғанын жанында тұрған адам аңғарады. Астарлы мағынасы — адамның мінезі, іс-әрекеті, әлсіздігі көбіне жақын аралас-құралас адамдарға тез білінеді. Сондықтан адам сырт көзден бұрын, өз ортасының сыны мен бақылауын сезеді.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «артындағысы» мен «жанындағысы» деген сөздер қашықтықты ғана емес, қарым-қатынастың деңгейін көрсетеді. Арттағы адам — бақылаушы, байқағыш жан; жанындағы адам — күнделікті араласатын, сырын білетін жақын кісі. «Адасу» мен «жаңылу» — тек жолдан тайу емес, өмірдегі қате шешім, орынсыз қадам, мінездегі олқылықтың бейнесі.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал адамды тек сөгіп емес, жақынның қателігін дер кезінде ескерту керек екенін ұқтырады. Мысалы, жұмыс істеп жүрген досың маңызды құжатты қате толтырып қойса, оны ең алдымен қасында отырған әріптесі байқайды. Сол сияқты шынайы достық — қателікті көріп, бетіне басу емес, дұрыс жолға бағыттау.
Jańylǵandy janyndaǵysy biledi.