Айдапсалдан аз өлер.
Көресалдан көп өлер.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал асығыс, үстірт, жөн-жосықсыз істелген жұмыстың зияны көп болатынын білдіреді. «Айдап салу» — біреуді ойландырмай, желіктіріп, жетелеп кірістеу; «көре салу» — мән бермей, үстірт қарап шешу. Мұндай әрекетте қателік жиілеп, шығын да, өкініш те көбейеді. Ал байыппен ойланып, салмақпен істелген іс әдетте аз зиян келтіреді.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «айдапсал» мен «көресал» сөздері адамның мінезіндегі екі ұқыпсыздықты бейнелейді: бірі — сырттан итермелеу, екіншісі — көзбен шолып қана шешу. «Аз өлер» және «көп өлер» тіркестері тура мағынада өлімді емес, істің бүлінуін, шығынның, кесірдің мөлшерін астарлап көрсетеді. Яғни, ойсыз қимыл аз зиян емес, қайта көбіне үлкен залалға әкеледі.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал бүгінгі күні де өте өзекті. Мысалы, бір адам интернеттегі жарнамаға сеніп, тауардың сипаттамасын оқымай, ойланбай бірден сатып алса, кейін сапасыз зат алып, ақшасын желге шашуы мүмкін. Сондықтан кез келген шешімді асықпай, тексеріп, салыстырып қабылдау керек. Бұл — шығыннан сақтайтын өмірлік ереже.
Kóresaldan kóp óler.