Аздың азаншысы болғанша,
Көптің қазаншысы бол.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы: аз ғана адамның басшысы, маңайын жүргізген жетекшісі болғаннан гөрі, көптің ішіндегі қарапайым қызметкері бол деген ойды білдіреді. Астарлы мағынасы — адам өз пайдасын емес, елдің, жұрттың игілігін ойлап, көппен бірге еңбек еткенде ғана құрметке ие болады. Аз топқа жеке дара билік жүргізгеннен гөрі, көпшілікпен ауызбірлікте, ортақ іске араласу құндырақ.
Образдар мен теңеулер
«Аздың азаншысы» деген тіркес аз ғана топты бастап жүрген, бірақ ықпалы шектеулі адамды меңзейді. Ал «көптің қазаншысы» — көпшілікке қызмет етіп, ортақ қазанның, яғни елдің несібесі мен берекесінің қамында жүрген жанның бейнесі. Мұндағы қазан — бірлік, ортақ ас, ортақ тіршілік нышаны. Бұл салыстыру арқылы халық қызметтің, кішіпейілділіктің және көпке пайда келтірудің жоғары екенін көрсетеді.
Қазіргі өмірде
Қазіргі кезде бұл мақалды мансап қуып, тар ортада бастық болуды ғана ойламай, үлкен ұжымға пайдалы жұмыс істеу қажет болғанда қолдануға болады. Мысалы, бір адам шағын бөлімнің жетекшісі болуды ғана көздегенше, үлкен компанияда пайдалы маман болып, көпке еңбек етсе, соның өзі абырой әкеледі.
Kóptiń qazanshysy bol.