Айдауылдың алдына түспе,
Аламанның талауына түспе.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адамды орынсыз тәуекелге бармауға, қауіпті істен аулақ жүруге шақырады. Тура мағынасы бойынша, айдауылдың алдына түсу де, аламанның талауына түсу де — жанға қауіп төндіретін, ауыр соққыға ұшырататын жағдай. Астарлы мағынасы — билігі күшті, ашулы не қатаң адамның жолына түспеу, көптің ішінде дауға, тартысқа, әділетсіздікке себеп болатын іске араласпау. Яғни, сақтық пен ақылдылықты дәріптейді.
Образдар мен теңеулер
«Айдауыл» сөзі — тәртіп жүргізетін, күш қолдануы мүмкін өктемдікті бейнелейді. Ал «аламанның талауы» — тобырдың арасына түсіп, жаншылып, үлесіңнен айырылып қалу дегенді аңғартады. Мұнда жеке адамды әлсіз, қорғансыз күйде қалдыратын қауіпті орта суреттеледі. Халық осылайша өктем күш пен көптің қысымын образ арқылы көрсеткен.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақал жұмыс орнындағы дау-дамайға, интернеттегі жаппай айтысқа немесе заңсыз іске араласқанда ескерту ретінде айтылады. Мысалы, біреу әлеуметтік желідегі араздықты қыздырып, екі жақтың ортасына түс десе, ақыл иесі: «Айдауылдың алдына түспе, аламанның талауына түспе» деп, өз қауіпсіздігін ойлап, шет тұрғаны жөн екенін түсінеді.
Alamannyń talaýyna túspe.