Ажалдан қорықпа, аңнан қорық.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — адам өлімнен емес, далада кезігетін жабайы аңнан сақтансын деген ескерту. Астарлы мағынасы — адамды қашықтағы, көзге көрінбейтін қорқыныштан гөрі, күнде кездесетін нақты қауіптен сақ болуға шақырады. Яғни, бекер үрейленбей, шынайы қатерді танып, алдын ала әрекет ету керек.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «ажал» — өмірдің соңы, адам қолымен тоқтатуға келмейтін тағдырлық құбылыс. Ал «аң» — сыртқы қауіп, тосын қатер, абайсыздықтың салдары. Халық осы екі образ арқылы қорқыныштың екі түрін салыстырады: бірі — мойынсұнуға тиіс ақиқат, екіншісі — сақтықпен жеңілетін қауіп. Сондықтан мақал адамға батылдықпен қатар сергектік те қажет екенін аңғартады.
Қазіргі өмірде
Қазіргі кезде бұл мақалды қауіпсіздік, сақтану, жауапкершілік керек болатын жағдайларда қолдануға болады. Мысалы, түнде жалғыз жолға шыққан адам «ештеңе болмайды» деп немқұрайды болмауы керек: көлік, қараңғы, белгісіз орта — бәрі де нақты қауіп. Яғни, бос қорқыныштан гөрі, шынайы тәуекелді бағалап, алдын ала қамдану маңызды.