Адам туралы — 25-бет 4641
Сұрыптау:
Бас - бақ,
Ауыз - дарбаза,
Сөз - самал.
Ауыз - дарбаза,
Сөз - самал.
Негізгі мағынасы Мақал адамның басын бақшаға, ауызын сол бақтың дарбазасына, сөзді бақтан еситін самалға теңейді. Ой…
Бас бергенге ас бер.
Негізгі мағынасы Саған басын иіп, бағынып, кешірім сұрап келген адамға қатаңдық көрсетпей, ас беріп, жылы қабылда. Бас…
Бас білген өгізге «Өк!» деген өлім.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: басы үйренген, басқаруды білетін өгізге «Өк!» деп бұйрық берсең, ол тоқтап…
«Бас» десе «Құлақ» дейді.
Негізгі мағынасы Мақал айтылған сөзді түсінбей не түсінгісі келмей, жауапты басқа жаққа бұратын адамды сипаттайды…
Бас екеу болмай , мал екеу болмайды .
Негізгі мағынасы «Бас екеу болмай, мал екеу болмайды» деген мақал адам өміріндегі ең маңызды нәрсе — отбасы мен ынтымақ…
Күнде бір мақал
«Адам туралы» сияқты мақалдар күн сайын таңғы 09:00-де Telegram-ға келеді
Бас жаққа барыспаған жөн.
Негізгі мағынасы Мақалдың мағынасы толық анық емес, бірақ ол әзіл-қалжыңға қатысты мақалдардың қатарында тұрғандықтан…
Басқа пәле - тілден.
Негізгі мағынасы Бұл мақал сөзді орынсыз айту, ойланбай сөйлеу адамға көп зиян әкелетінін ескертеді. Тура мағынасында…
Басқа түссе баспақшыл.
Негізгі мағынасы Басқа іс түссе, адам баспақшыл болады: қиындық тап болғанда бұрын төзе алмайтын нәрсесіне де көнеді…
Басқа үйдің жығуын білсе де, тігуін білмейді.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — біреудің үйі құласа, оны бәрі көреді, бірақ сол үйді қайта тігуге…
Бас мүлгісе, аяқ сүрінеді.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: адам басы мүлгіп, сергектігін жоғалтса, аяғы да сүрініп, қателікке…
Бассыз үйдің иті осырақ.
Негізгі мағынасы Иесі, басшысы жоқ үйдің иті де тәрбиесіз, жиіркенішті болып кетеді. Ит — үйдің айнасы: иесі қатал…
Баста ақыл болмаса,
Көз - бөстектің жыртығы.
Көз - бөстектің жыртығы.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның басындағы ақылдың қадірін айтады. Егер адамда ой, парасат, дұрыс бағыт болмаса, оның…
Баста ми болмаса,
Екі аяққа күш түседі.
Екі аяққа күш түседі.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның ойы мен ақылы дұрыс болмаса, істің бәрі дене күшімен, бос әуремен шешіледі дегенді…
Бастан құлақ садақа.
Негізгі мағынасы «Бастан құлақ садақа» деген мақал адам бір қиындыққа ұшыраса, одан да ауыр зардаптан аман қалғанына…
Бастаушы болса, қоштаушы табылады.
Негізгі мағынасы Бастайтын адам табылса, оны қолдайтындар да табылады дейді. Көп адам бір істің керектігін түсінеді…
Бас терісі келіспеген.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адам мен орта, не адам мен адамның арасы жараспаса, іс те өнбейтінін білдіреді. Тура…
Басты балта бұзар, жылқыны маңқа бұзар.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: балта ағашты дәл басынан шапса, тез бұзады; жылқыны да ұсақ көрінетін…
Бастығың болса білімсіз,
Тындырар ісің тиімсіз.
Тындырар ісің тиімсіз.
Негізгі мағынасы Бастығың білімсіз болса, сенің тындырған ісің де тиімсіз болады дейді. Қанша тырысып, адал еңбек етсең…
Бас - тымақтың үлгісі.
Негізгі мағынасы «Бас - тымақтың үлгісі» деген мақал адамды көріп, оның киімін, сөзі мен жүріс-тұрысын соған қарап…
Бастың көркі - жүз,
Жүздің көркі - көз;
Ауыздың көркі - тіл,
Тілдің көркі - сөз.
Жүздің көркі - көз;
Ауыздың көркі - тіл,
Тілдің көркі - сөз.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адам сұлулығының тек сыртқы келбетте емес, оның мәнді мүшелерінде, әсіресе сөзінде…
Басшы көп те, қосшы аз, көбінің басы таз.
Негізгі мағынасы Басшы болғысы келетіндер көп те, қосшы, яғни қолғабыс етіп, жұмысты атқаратындар аз, оның үстіне басшы…
Басы аман, малы түгелдің Құдаймен ісі жоқ.
Негізгі мағынасы Мақалдағы «түгел» — толық, кемі жоқ деген сөз. Мақалдың тура мағынасы: өзі аман, малы түгел адамның…
Басы аманның малы түгел.
Негізгі мағынасы «Басы аманның малы түгел» деген мақалдың тура мағынасы — адам тірі, аман болса, оның малы да, дүниесі…
Басы ауырған бақсыға барады,
Даулы жақсыға барады.
Даулы жақсыға барады.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адам басына іс түскенде, ақыл-кеңесі мен беделі бар, ісі әділ, сөзі өтімді кісіден жәрдем…
Басы дауда, малы айдауда.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: адамның басы дауға ілініп, малы да айдалып кетуі. Астарлы мағынасы…
Басы жұмырықтай,
Аяғы қылдырықтай.
Аяғы қылдырықтай.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: басталған іс алғашқыда жұмыр, ықшам, жинақы көрінеді, ал аяғына келгенде…
Басы қисайған түйе мал болмайды.
Негізгі мағынасы Басы қисайған түйе мал болмайды деген мақалдың тура мағынасы — басы қисық, дене бітімі дұрыс емес түйе…
Басынан Күн, аяғынан Ай туған.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамды аса көрікті, айрықша ажарлы, нұрлы етіп сипаттайды. Тура мағынасында басынан күн…
Басында бұлағы бар өзен ұзақ ағады.
Негізгі мағынасы Басында бұлағы бар өзеннің суы тоқтамай, ұзақ ағады. Тура мағынасы — өзеннің бастау көзі болса, ол…
Басыңа іс түссе,
Жақсы көмек етеді.
Жаман күліп өтеді.
Жақсы көмек етеді.
Жаман күліп өтеді.
Негізгі мағынасы Бұл мақал қиындыққа тап болғанда адамның шын досы мен жаны ашыр жақыны білінеді деген ойды білдіреді…
Басыңды сыйлама, жасыңды сыйла.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — адам өз басын, яғни өз көңілін, қалау-ын бірінші орынға қоя бермей…
Бата - бастан, су - аяқтан.
Негізгі мағынасы Мақал дастархан басындағы, қазақ үйіндегі тәртіпті айтады: бата үйдің басында, төрде отырған ең үлкен…
Баталы құл арымас,
Батасыз құл жарымас.
Батасыз құл жарымас.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — батасы бар адам кемімейді, жолы ашық болады; ал батасыз, яғни ақ тілек…
Батпаққа батқан пілді піл ғана шығара алады.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — батпаққа кіріп кеткен үлкен пілді одан тек күші тең, салмағы мен қуаты…
Батыр - айғақ, палуан - куә.
Негізгі мағынасы Мақал батыр мен палуанның қасиеті сөзбен емес, іспен дәлелденетінін айтады. Батырдың ерлігінің айғағы…
Батыр - аңғал, палуан - аптық.
Негізгі мағынасы Батыр аңғал, ақкөңіл, айласыз келеді; палуан аптық, яғни асығыс, қызба, тез ентігіп, сасып қалады…
Батыр аңғырт, бай салғырт.
Негізгі мағынасы Батыр аңғырт, яғни аңқау, сақтықты ұмытқыш, ал бай салғырт — немқұрайды, бейқам. Әрқайсысы өз күшіне…
Батырға да жан керек,
Пақырға да жан керек.
Пақырға да жан керек.
Негізгі мағынасы Ер жүрек батыр да, жоқ-жітік пақыр да жанын бірдей аяйды: өмір екеуіне де тәтті. Мақал адамның…
Батырды «бәрекелді» өлтіреді.
Негізгі мағынасы Батырды жау емес, «бәрекелді» деген мақтау сөзі өлтіреді. Жұрттың қошеметіне масаттанған батыр шамасын…
Батырдың бір ісі тентек,
Қорқақтың екі ісі тентек.
Қорқақтың екі ісі тентек.
Негізгі мағынасы Бұл мақал батыл адам мен қорқақ адамның іс-әрекетін салыстырады. Батыр кейде асығыстықпен немесе қатты…