«Баста ми болмаса, Екі аяққа күш түседі.» — мағынасы қандай?
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адамның ойы мен ақылы дұрыс болмаса, істің бәрі дене күшімен, бос әуремен шешіледі дегенді білдіреді. Тура мағынасында «баста ми болмаса» — бас ішінде ой, парасат, ақыл жоқ деген ұғым. Ал «екі аяққа күш түседі» — адам дұрыс бағыт таба алмай, көп жүреді, шаршайды, бірақ нәтижеге жете алмайды. Астарлы мағынасы: ақылсыз іс көп еңбекке түсіріп, уақытты да, күшті де зая кетіреді. Сондықтан кез келген істі бастамас бұрын ойлану, саралау, ақылды қолдану қажет.
Образдар мен теңеулер
Мұнда «бас» — адамның ой-санасы, ал «ми» — парасат пен ақылдың символы. «Екі аяқ» — әрекет, қозғалыс, тірлік белгісі. Яғни ой болмаса, адам тек жүріп-тұрумен шектеліп, нақты шешімге келе алмайды. Бұл бейне ақыл мен әрекеттің байланысын көрсетеді: ақыл жол сілтейді, ал күш соны жүзеге асырады.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақал жоспарсыз жұмыс істеп, қайта-қайта қателесетін адамға қатысты айтылады. Мысалы, студент емтиханға дайындалмай, бәрін соңғы түнде қуса, көп әуреге түсіп, шаршайды да, нәтижесі төмен болуы мүмкін. Сондықтан ақылмен жоспарлау — бос күш жұмсамаудың жолы.
Eki aıaqqa kúsh túsedi.