Батырдың бір ісі тентек,
Қорқақтың екі ісі тентек.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал батыл адам мен қорқақ адамның іс-әрекетін салыстырады. Батыр кейде асығыстықпен немесе қатты қайратпен бір қате істеп қоюы мүмкін, бірақ оның мұраты — намыс пен елге қызмет ету. Ал қорқақ адам қорыққандықтан екі ойлы болып, бір істі реттеймін деп екі рет бұзып, көбірек қателікке ұрынуы мүмкін. Яғни, қорқыныш адамды дұрыс шешімнен алыстатады, ал батылдық кейде қатемен қатар жүрсе де, әрекетке бастайды.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «батыр» — ер жүрек, тәуекелге бара алатын адам бейнесі. «Қорқақ» — жасқаншақ, сенімсіз, өзіне де, ісіне де бекем емес жанның образы. «Тентек» сөзі тура мағынада бұзықтықты білдірсе, астарлы түрде орынсыз, ретсіз, зиянды қадамды аңғартады. Мақалдың түпкі ойы — мінездің әлсіздігі істі көбіне көбейтеді, ал батылдық кемшілікке қарамастан алға жылжытады.
Қазіргі өмірде
Қазіргі кезде бұл мақал шешім қабылдауда сенім мен батылдықтың маңызын түсіндіру үшін айтылады. Мысалы, бір адам жаңа жұмысты бастауға қорқып, ұзақ уақыт кідірсе, қателікке жол беріп, мүмкіндіктен айырылып қалуы мүмкін. Ал батыл адам сынап көріп, тәжірибе жинайды, қатесін түзетеді. Сондықтан мақал адамды орынсыз қорқынышқа берілмей, ойлап әрекет етуге шақырады.
Qorqaqtyń eki isi tentek.