Адам туралы — 26-бет 4641
Сұрыптау:
Батыр жарқырап жүреді,
Қорқақ қалтырап жүреді.
Қорқақ қалтырап жүреді.
Негізгі мағынасы Бұл мақал батыр адам мен қорқақ адамның мінез-құлқын салыстырады. Батыр кісі қайратты, сенімді, жүзі…
Батыр мақтанса, жауға шапқанын айтар,
Қу мақтанса, алдап қаққанын айтар.
Қу мақтанса, алдап қаққанын айтар.
Негізгі мағынасы Батыр мақтанса, жауға қалай шапқанын, елді қалай қорғағанын айтады; қу мақтанса, біреуді қалай алдап…
Батыр өлмейді, мерт болады.
Негізгі мағынасы Батыр жай өлмейді, ол мерт болады, яғни ерлікпен, майданда қаза табады. Мақал батырдың өлімін…
Батыр өлсе, аты қалады,
Үргелек өлсе, артында несі қалады?
Үргелек өлсе, артында несі қалады?
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — батыр адам өлсе де, оның аты мен жақсы ісі халық жадында сақталады. Ал…
Батыр түсінде жау көреді,
Балықшы түсінде ау көреді.
Балықшы түсінде ау көреді.
Негізгі мағынасы Батыр түсінде жау көреді, балықшы түсінде ау көреді: әр адамның түсіне күні бойы ойлағаны, кәсібі…
Күнде бір мақал
«Адам туралы» сияқты мақалдар күн сайын таңғы 09:00-де Telegram-ға келеді
Батыр ханға қас,
Мерген аңға қас.
Мерген аңға қас.
Негізгі мағынасы Бұл мақал батыр адамға үстемдік пен биліктің жараспайтынын, ал мергенге аңшылық, яғни өз ісі тән…
Бауыры бүтін, басы аман.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — адамның бауыры да, басы да бүтін, яғни дені сау, аман-есен болуы. Астарлы…
Бауыры бүтін пенде жоқ.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — адам баласының денесі де, өмірі де мінсіз емес, әркімнің өз кемшілігі…
Бауыры жыртық жылауға келеді,
Бауыры бүтін сынауға келеді.
Бауыры бүтін сынауға келеді.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның жағдайы мен көңіл күйіне қарай әрекеті де әртүрлі болатынын білдіреді. Тура…
Баяғы жартас - бір жартас.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — қанша уақыт өтсе де, баяғы жартас сол күйінде қалады. Астарлы мағынасы…
Бәйбішеге малын берер,
Тоқалға жанын берер.
Тоқалға жанын берер.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — үй ішіндегі екі әйелдің орны мен оларға деген қатынас әртүрлі болуы…
Бәйге атқа бәйге ат шалдырмайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — бәйгеге қосылған ат жарыс үстінде басқа бәйге атқа «шалдырмайды», яғни өз…
Бәйге ат мүсінін жасырады.
Негізгі мағынасы Бәйгеге шауып жүрген аттың шын күш-қайраты мен жарамдылығы сырт көзге бірден білінбеуі мүмкін. Сыртқы…
Бәрі жеген бөксемді иттен неге аяйын.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — өз сыбағасын, үлесін өзі жеп қойған адам енді қалғанын итке қимаған күйді…
Бейтаныс адам - бітеу жаңғақ.
Негізгі мағынасы Бітеу жаңғақты сырт қарап, ішінің толық па, бос па, шірік пе — айта алмайсың, оны жарып көру керек…
Бек берсе, бетіне қарама.
Негізгі мағынасы Бек бір нәрсе берсе, оның бетіне қарап, ойланып, ұялып тұрма: ала бер. Мақал билік иесінің сыйы сирек…
Бек болмаған бек болса,
Таяқ кетпес басыңнан.
Таяқ кетпес басыңнан.
Негізгі мағынасы Бұрын билік көрмеген, тәжірибесіз біреу кенет бек болса, оның қарамағындағылардың басынан таяқ…
Бекзаттан би қойсаң,
Ойлар тамағын.
Бейзаттан би қойсаң,
Білмес сабағын.
Жаманнан би қойсаң,
Ашпас қабағын.
Ойлар тамағын.
Бейзаттан би қойсаң,
Білмес сабағын.
Жаманнан би қойсаң,
Ашпас қабағын.
Негізгі мағынасы Би қоярда үш түрлі қатеден сақтандырады. Бекзаттан, яғни тегі асыл, ақсүйек тұқымнан би қойсаң, ол ел…
Бектен белгі белге медет.
Негізгі мағынасы Бектен алған белгі, яғни оның сенім хаты, мөрі, сыйлаған бір заты белге медет, арқаға сүйеніш болады…
Бектің бұлағынан су ішпе.
Негізгі мағынасы Бектің бұлағынан су ішпе: билік иесінің берген жақсылығы, сыйы тегін емес, оның қарызы ауыр болады…
Бектің ұлы шабырдан жығылса,
тұлпарға мінгізеді.
тұлпарға мінгізеді.
Негізгі мағынасы Бектің ұлы ойлы-қырлы, бұталы шабырда аттан құлап қалса, оны ешкім кінәламайды, қайта астына тұлпар…
Белден бөгіп, белшеден батқан.
Негізгі мағынасы «Белден бөгіп, белшеден батқан» деген мақал адамның бір іске, қиындыққа немесе берекесіз күйге әбден…
Берген жомарт емес, алған жомарт.
Негізгі мағынасы Әдетте беруші жомарт саналады, бірақ мақал керісінше айтады: шын жомарт — алған адам. Себебі сыйды…
Берейін десең ештеңең жоқ,
Бес ешкің бар да, пейілің жоқ.
Бес ешкің бар да, пейілің жоқ.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: қолыңда беретін дүние жоқ емес, аз да болса мал бар, бірақ сол бардың өзін…
Бермегенді беріп ұялт.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: біреу саған ештеңе бермесе де, өзің оған сый-құрмет көрсетіп, қолыңнан…
Бермейін деген құлының
Жалғыз тайын ұры алар .
Жалғыз тайын ұры алар .
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: бергісі келмей, сараңдық танытқан адамның жалғыз тайы да ұрылардың қолына…
Бермесе қақсама, берсе тастама.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның бергенін қадірлеуді, ал бермеген нәрсе үшін орынсыз қыңқылдап, қақсауға салынбауды…
Бермесең - алыспайсың,
келмесең - алыстайсың.
келмесең - алыстайсың.
Негізгі мағынасы Біреуге ештеңе бермесең, онымен алыс-беріс те болмайды; бармасаң, келмесең, жақын адамның өзі…
Бермесіңді жылтыратпа.
Негізгі мағынасы Бермесіңді жылтыратпа — өзің бермейтін, қимайтын дүниені сырттай әдемілеп, көзге түсіріп, алдауға…
Берместің сылтауы көп.
Негізгі мағынасы Берместің сылтауы көп деген мақал сараң, қолынан келсе де, бергісі келмейтін адамның ақталуы…
Берсе - қолынан, бермесе - жолынан.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: біреу бір нәрсе берсе, оны қолынан алған дұрыс, ал бермесе, жолдан күтіп…
Берушіден қалмайды, сұраушыдан қалады.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: бір нәрсені беріп тұрған адам кедейленіп, азайып қалмайды; ал үнемі сұрай…
Бес еннен белгілі.
Негізгі мағынасы «Бес еннен белгілі» деген мақал адамның, не заттың айқын белгісі ертеден-ақ көзге түсетінін білдіреді…
Бесік көрмеген ессіз болып есіктен кіреді.
Негізгі мағынасы Бесікте жатып, ана тәрбиесін көрмеген адам есіктен ессіз болып кіреді: үйге кіргенде сәлем бермейді…
Бес саусақ бірдей емес.
Негізгі мағынасы «Бес саусақ бірдей емес» деген мақал адамдардың, нәрселердің, қабілеттердің бәрі біркелкі болмайтынын…
Бесті атанның күні күркірейді.
Негізгі мағынасы «Бесті атанның күні күркірейді» деген мақалдың тура мағынасы — жасы жетіп, күші толысқан бесті атанның…
Бесті бура күнде күркірейді.
Негізгі мағынасы «Бесті бура күнде күркірейді» деген мақал мінезі ауыр, айбатты адам не мал үнемі үстем, долы көрініп…
Бестің басы болғанша, алтының аяғы бол.
Негізгі мағынасы Бес адамның басшысы болғанша, алты адамның ең соңғысы бол дейді мақал. Бір қарағанда бес пен алтының…
Бет-бетімен түйе айдап.
Негізгі мағынасы Бұл мақал бір істің тәртібі жоқ, ортақ бағыт пен келісімсіз атқарылып жатқанын білдіреді. Тура…
Бетеге кетеді, бел қалады.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: бетегелі шөп өсіп, мезгілі келгенде қурап кетеді, ал бел, яғни жердің…