Жалғыздық туралы 87
Жалғыздық туралы мақал-мәтелдер адамның ішкі күйі, сабыр, ой және қоғаммен байланыс мәнін терең жеткізеді.
87
Мақал-мәтел
31K
Қаралым
356
Орташа
Ең көп оқылған
Өз үйім - өлең төсегім.
Негізгі мағынасы «Өз үйім — өлең төсегім» деген мақал адамға өзінің үйі бәрінен де ыстық, жайлы, жанға жақын екенін…
Көзден кетсе, көңілден кетеді.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адам көзіне жиі түсіп, араласып жүрген нәрсе не адам есте берік сақталатынын, ал көз…
Қасқыр ішігі бар кісі,
Жолдасының тоңғанын білмес.
Жолдасының тоңғанын білмес.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: қасқырдың ішігі киілген адам өз тоңуын сезбегендей, жолдасының тоңғанын да…
Адам бір-біріне қонақ.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — адам бұл дүниеде мәңгі тұрмайды, әркімнің өмірі уақытша, өткінші. Астарлы…
Жалғыздың жары - Құдай .
Негізгі мағынасы Жалғыз адамның тірегі де, демеуі де көбіне Құдай деп түсіндіріледі. Бұл мақал тура мағынасында жалғыз…
Сұрыптау:
Адам бір-біріне қонақ.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — адам бұл дүниеде мәңгі тұрмайды, әркімнің өмірі уақытша, өткінші. Астарлы…
Ақша қарда көп жүрсең,
Көзің бір күн қарығар.
Ағайыннан шет жүрсең,
Көңілің бір күн тарығар.
Көзің бір күн қарығар.
Ағайыннан шет жүрсең,
Көңілің бір күн тарығар.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның табиғи да, әлеуметтік те ортадан алшақтамауы керектігін айтады. «Ақша қарда көп…
Ақша қарда көп жүрсең,
Көзің бір күн қарығар.
Алыс жерде көп жүрсең,
Көңілің бір тарығар.
Көзің бір күн қарығар.
Алыс жерде көп жүрсең,
Көңілің бір тарығар.
Негізгі мағынасы Бұл мақал ұзақ уақыт бір ортада, бір қалыпта не бірсарынды жағдайда көп жүре берудің зиянын ескертеді…
Алтын артқан түйенің,
Алдында есек, артында ит жүреді.
Алдында есек, артында ит жүреді.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: алтын тиеген түйе жүргенде, оның алдынан да, артынан да әртүрлі жануарлар…
Андалама,
Андызда оқ тиеді жалғызға.
Андызда оқ тиеді жалғызға.
Негізгі мағынасы Бұл мақал жалғыз жүрген адамға қауіп көп екенін ескертеді. Тура мағынасында, аңдып тұрған жау не…
Күнде бір мақал
«Жалғыздық туралы» сияқты мақалдар күн сайын таңғы 09:00-де Telegram-ға келеді
Аспанда Күн жалғыз,
Жерде Ғұн жалғыз.
Жерде Ғұн жалғыз.
Негізгі мағынасы Бұл мақал жалғыздықтың ауыр екенін, әрі кейде биік, дара тұлғаның көптің ішінде де оқшау көрінетінін…
Асусыз болса, таудан без,
Пайдасыз болса, байдан без,
Панасыз болса, сайдан без.
Пайдасыз болса, байдан без,
Панасыз болса, сайдан без.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — ас жоқ жерде тауда да тоқтау қиын, пайдасы жоқ байдан да қайыр болмайды…
Атадан алтау тусаң да,
Басыңа түсер бір жалғыздық.
Басыңа түсер бір жалғыздық.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: адам қанша ағайын-туысты болса да, кей сәтте жалғыздықты бастан кешіреді…
Ат үйірін сағынса,
Артқы аяғын қағынар.
Артқы аяғын қағынар.
Негізгі мағынасы Бұл мақал жылқының өз үйірін, яғни бірге жүрген тобын сағынғандағы қимылын мысал етеді. Тура мағынада…
Ауылдан қырық қадам шыққасын
азамат мусәпір.
азамат мусәпір.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: адам ауылынан ұзап шықса, өзін жат жерде жүргендей сезінеді. Астарлы…
Әркімнің жүрген жері - Мысыр шаһары.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның өз ортасы, өз елі мен үйренген жері оған ең жайлы, ең қадірлі орын екенін білдіреді…
«Баймын» деп мақтанба, жарлылық бар,
«Көппін» деп мақтанба, жалғыздық бар.
«Көппін» деп мақтанба, жалғыздық бар.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамды шектен тыс мақтанудан, өз жағдайына тым сеніп кетуден сақтандырады. Біреудің байлығы…
Бір сапар ат арытпас,
Жаман жолдасын жарытпас.
Жаман жолдасын жарытпас.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: бір ғана сапар атқа үлкен салмақ түсіріп, оны қатты арытпайды. Алайда…
Бөдененің үйі жоқ,
Қайда барса бытпылдық.
Қайда барса бытпылдық.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: бөдене қай жерде жүрсе де, өзіне тұрақты, берік үй сала алмайды; сондықтан…
Бөтен жерде бұлбұлды қарға дейді.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: бөтен, жат ортада бұлбұлдай әсем құсты да қарғаға теңеп жіберуі мүмкін…
Бұтаны паналаған торғай аман қалады.
Негізгі мағынасы Бұтаны паналаған торғай аман қалады деген сөздің тура мағынасы — шағын құс қауіп төнгенде бұтаға…
Денің сау болса, жарлымын деме,
Жолдасың көп болса, жалғызбын деме.
Жолдасың көп болса, жалғызбын деме.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамға ең алдымен денсаулықтың қадірін ұғындырады. Денің сау болса, кедейліктен, таршылықтан…
Доссыз адам тамырсыз терек.
Негізгі мағынасы «Доссыз адам тамырсыз терек» деген мақал адамның досы болмаса, тірегі де, сүйеніші де әлсіз болатынын…
Доссыз өмір - шоғы жоқ көмір.
Негізгі мағынасы Доссыз өмірдің мәні кем, қызығы аз болады. Мақал тура мағынасында — шоғы жоқ көмір жылу бермейтіні…
Дос таппай көңіл тыным таппас.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — адамға сырласатын, сенетін, жанын түсінетін дос керек. Астарлы мағынасы…
Досы жоқ адам - тұзы жоқ тағам.
Негізгі мағынасы Досы жоқ адам өмірдің қызығын, тіршіліктің дәмін толық сезіне алмайды. Тура мағынада тағамға тұз…
Досы көппен сыйлас,
Досы азбен сырлас.
Досы азбен сырлас.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адам өмірінде айналаңдағы ортаны дұрыс тануды үйретеді. Досы көп адам — көпшілікпен…
Екі көңіл арасы - жылшылық жер.
Негізгі мағынасы Бұл мақал екі адамның көңілі бір-біріне салқын болса, арадағы қашықтық ұзақ жолдай сезілетінін…
Елде түлкі аштан өлмес.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы бойынша, ел ішінде түлкі аштан өлмейді, яғни ауыл-аймақта, жұрт арасында…
Елсізде екі түйе айда.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: ел жоқ, адам сирек жерде екі түйені қатар айдап жүру қиын. Астарлы…
Елсізде ит те жолдас.
Негізгі мағынасы Елсіз жерде адамға серік те, қорған да аз болады. Мақалдың тура мағынасы — иесіз, жұртсыз жерде иттің…
Жақсы жолдас ерттім дегенше,
Жарты жолдан өттім де.
Жарты жолдан өттім де.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — жақсы жолдас тапқан адам жолдың жартысын жүріп қойғандай болады. Астарлы…
Жалғыз ат мініс емес,
Жалғыз аяқ жүріс емес.
Жалғыз аяқ жүріс емес.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: бір атпен жалғыз алыс жолға шығу қиын, бір аяқпен ұзақ жүріп кете…
Жалғызға жұмақ та жараспайды;
Негізгі мағынасы «Жалғызға жұмақ та жараспайды» деген мақал адамның жалғыз өмір сүргені көңілге қонымсыз, толық емес…
Жалғыздық - бір Тәңірдің сыбағасы.
Негізгі мағынасы Жалғыздық – әр адамға тән күй, бірақ оның шын мәніндегі ауырлығын толық көтере алатын тек бір Тәңір…
Жалғыздық Құдайға жарасар.
Негізгі мағынасы Жалғыздық Құдайға жарасар деген мақал адам баласына жалғыз жүру, елден бөлектену жараспайтынын…
Жалғыздың діні қатты.
Негізгі мағынасы Жалғыз адам өз дініне, сеніміне, ұстанымына берік болады деген ой айтылады. Тура мағынасында жалғыз…
Жалғыздың жағы бір Құдай.
Негізгі мағынасы «Жалғыздың жағы бір Құдай» деген мақал адамның жалғыз қалғанда, өз күші жетпей қиналғанда, ең соңғы…
Жалғыздың жағы жоғалса табылмайды,
Көптің оғы жоғалса да табылады.
Көптің оғы жоғалса да табылады.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: жалғыз адамның жоғалтқаны қайта табылмай қалады, ал көптің ішінде жоғалған…
Жалғыздың жары - Құдай .
Негізгі мағынасы Жалғыз адамның тірегі де, демеуі де көбіне Құдай деп түсіндіріледі. Бұл мақал тура мағынасында жалғыз…
Жалғыздың ісі бітпес.
Негізгі мағынасы Жалғыз адам істі толық әрі нәтижелі атқаруы қиын деген ой айтылады. Мұнда тура мағынада бір адамның…
Жалғыздың ісі өнбейді,
Жаяудың жүрісі өнбейді.
Жаяудың жүрісі өнбейді.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: жалғыз жүрген адам алысқа жете алмайды, жаяу адам да жолды тез еңсере…
Жалғыздың өзі - сығай,
Екеудің бірі - жұбай,
Үшеудің бірі - шарана,
Төртеудің бірі - қаймана.
Екеудің бірі - жұбай,
Үшеудің бірі - шарана,
Төртеудің бірі - қаймана.
Негізгі мағынасы Бұл мақал жалғыз адамның тірлігі әлсіз, күші шектеулі екенін, ал саны артқан сайын бірлік пен тірек…
Жалғыз жігіттің басына іс түссе,
Ақылынан адасады.
Ақылынан адасады.
Негізгі мағынасы Бұл мақал жалғыз адамның қиындыққа тап болғанда сабырын жоғалтуы, асығыс шешім қабылдауы мүмкін екенін…
Жалғыз иттің үргені білінбес,
Жалғыз адамның жүргені білінбес.
Жалғыз адамның жүргені білінбес.
Негізгі мағынасы Бұл мақал жалғыз адамның ісі көпке онша байқалмайтынын, оның күші де, дауысы да аз естілетінін…
«Жалғыздық туралы» мақал-мәтелдер – адам жанының тынысы, ойға шомып, өзін танып-білуге жетелейтін нақыл сөздер топтамасы. Бұл санатта жалғыз қалудың салмағы мен сабағы, кейде еркіндік пен жауапкершілікке айналатын қыры көрініс табады.
Қазақ даналығы жалғыздықты тек мұң ретінде емес, тәубе, сабыр, қайрат пен парасатты шыңдайтын кезең деп те бағалайды. Мұндағы мақалдар адам мен орта қарым-қатынасы, дос пен туыстың қадірі, көптің қолдауы және жеке адамның рухани беріктігі туралы ой салады.
Қазақ даналығы жалғыздықты тек мұң ретінде емес, тәубе, сабыр, қайрат пен парасатты шыңдайтын кезең деп те бағалайды. Мұндағы мақалдар адам мен орта қарым-қатынасы, дос пен туыстың қадірі, көптің қолдауы және жеке адамның рухани беріктігі туралы ой салады.