Жетім қыздың жеңгесі көп.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Жетім қыздың жақын қамқоршысы аз болмайды, яғни ол жалғыз қалғанмен, ел-жұрт, туыс-туған оны сыртқа теппей, қолдау көрсетуі керек деген ой жатыр. Тура мағынасында жетім қыздың жеңгелері көп болуы мүмкін деп айтылғанымен, астарында жетімге жанашыр болу, әсіресе қыз баланың қорғансыз қалмауын қадағалау идеясы бар. Қазақ танымында жетімге жәрдем беру — адамшылықтың белгісі.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «жетім қыз» — қорғансыз, сүйеніш іздеген жанның бейнесі. «Жеңге» сөзі тек ағайынды әйел адамды емес, араша түсетін, сөзін сөйлейтін, жол көрсететін жақын ортаны меңзейді. «Көп» дегені — бір адамның емес, бірнеше адамның қамқорлығы бар екенін көрсететін образ. Бұл образ жетімнің жалғыз еместігін, оны ел болып демеу керектігін аңғартады.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал ата-анасынан айырылған не әлеуметтік жағынан әлсіз балаға қоғамның, туыстың, көршінің көмегі қажет екенін еске салады. Мысалы, бір қыздың оқуына, киіміне, психологиялық қолдауына бірнеше туыс әйел бірлесіп көмектессе, мақалдың мәні орындалады.